Veranderaars vertellen

Sabrine Vanslembrouck

Thu, 19 Aug 2021 07:22:55 GMT

In gesprek met

Sabrine Vanslembrouck , Samenhuizen vzw

Een woongemeenschap als sociale uitdaging

Door Frouwke Bormans

augustus 2021

De sterkte van collectiviteit, dat is wat Sabrine Vanslembrouck vond in cohousingproject het Abtshof, waar ze sinds 2018 woont. Tijdens de coronacrisis ontdekte ze nog meer dan voorheen de voordelen van groepswonen. Het individuele karakter van een eengezinswoning werd versterkt doordat ieder gezin op zichzelf aangewezen was. Vele mensen worstelden met eenzaamheid en het gemis aan sociaal contact. De grote troef van collectief wonen blijkt de sociale meerwaarde voor bewoners te zijn.

Veerkracht

Vanuit haar ervaringen bij Samenhuizen vzw gelooft Sabrine heel sterk in co-housen. Ze zocht naar een manier van wonen waar je in verbinding leeft met mens en natuur. Samen met vier mede-coöperanten startte ze woonproject het Abtshof in een historische hoeve gelegen in de dorpskern van Borlo.

Een avontuur dat gedragen wordt door verschillende mensen. ‘Want het geheel is sterker dan ik alleen,’ zegt Sabrine. ‘Iedereen heeft eigen expertises en talenten in huis, die ingezet worden om dit verhaal te realiseren. Met de kennis van één van de bewoners zijn we bijvoorbeeld in staat om een zelfvoorzienende moestuin aan te planten.’ Het samen-doen en het samen-leven draagt bij aan de slaagkansen van het project, maar bovenal aan de veerkracht van mensen. ‘Die veerkracht willen we aanbieden aan mensen in kwetsbare situaties,’ vertelt Sabrine. Een samenwerking met het sociaal verhuurkantoor in de regio om een wooneenheid in de hoeve te verhuren is één van de ideeën om hierop in te spelen. De initiatiefnemers willen van het Abtshof een inclusief en intergenerationeel verhaal maken. Waar iedere bewoner zijn engagement kan opnemen naargelang zijn competenties en leeftijd.
‘Rollen wijzigen naargelang de leeftijd van bewoners. Op negentigjarige leeftijd zal je misschien niet meer koken voor een groep mensen, maar wel voorlezen aan de kinderen of de tafel dekken.’

“We zijn opgegroeid om voor onszelf te zorgen in een geïndividualiseerde maatschappij. Wij proberen de omgekeerde beweging te maken: wat betekent het als je collectief iets doet?”

- Sabrine Vanslembrouck

Versterking van de dorpsgemeenschap

‘De kern van onze droom is om van de hoeve een dynamische en gastvrije ontmoetingsplek te maken,’ gaat Sabrine verder. ‘We willen niet alleen in interactie gaan met de bewoners van de site, maar ook met de omgeving.’ Verbinden met de bewoners van het dorp en daarbuiten beogen ze met verschillende initiatieven. ‘Door werkdagen en activiteiten te organiseren, trekken we mensen aan uit het dorp, maar ook van verder weg. Stedelingen genieten van de rust en de omgeving, die wij hier te bieden hebben. Gelijktijdig helpen ze ook mee bouwen aan ons verhaal.’

De ruimte in de gebouwen van de hoeve en de aangrenzende landbouwgrond en weide bieden heel wat opportuniteiten om er meer dan een woongemeenschap van te maken. Op termijn komen hier ateliers waar ambachten of zachte activiteiten kunnen ontplooid worden. Maar ook een co-workruimte behoort tot de mogelijkheden. Met de opmars van thuiswerken liggen hier heel wat kansen.

Het Abtshof wil zo een actieve rol spelen in het dorp en bijdragen aan de leefbaarheid van de gemeenschap. De dorpsgemeenschap van Borlo zal er wel bij varen.

Visie als ankerpunt

Een cohousingproject ontstaat niet zomaar, daar is werk aan. Bewoners ontwikkelen samen een visie hoe ze willen wonen en bouwen. Het is maatwerk, waardoor ieder cohousingproject anders is.

‘Het vormgeven van een visie doe je best op voorhand. Zo start je vanuit een gemeenschappelijk verhaal en niet vanuit individuele situaties van iedere bewoner of gezin’, vertelt Sabrine. De visie van het Abtshof is gebouwd op collectief, ecologisch en intergenerationeel wonen en leven. De visie is een ankerpunt doorheen het proces, waar alle beslissingen aan worden getoetst door de bewoners. ‘Als groep breng je je visie tot leven en dat is een voortdurende oefening. Het is balanceren tussen idealen en haalbaarheid.’

Om alles vlot en overzichtelijk te laten werken, is een overlegstructuur nodig. De kerngroep van bewoners waakt over de visie, terwijl verschillende werkgroepen heel gericht rond bepaalde thema’s aan de slag gaan. Iedere werkgroep is vertegenwoordigd in de centrale kerngroep. ‘De complexiteit van ons project is meerlagig, waardoor je gemakkelijk overspoeld kan geraken door de veelheid. De opvolging van de bouwwerken, de zelfvoorzienende moestuin, de ecologische aspecten, de organisatie van activiteiten, …. Een duidelijke structuur zorgt voor rust en overzicht.’

Durf te vragen

Het vraagt heel wat durf om een project met dergelijke complexiteit te realiseren. En dat vormt voor Sabrine nog een extra motivatie om er een collectief verhaal van te maken. ‘Wanneer je zelf sterk gelooft in je idee, moet je er gewoon aan beginnen. Er zullen deuren opengaan, die je ervoor niet zag’, zegt ze. En die deuren openen vaak door je netwerk aan te spreken of door hen om hulp te vragen.
‘Mensen voelen zich vaak geflatteerd wanneer ze uitgenodigd worden om te helpen. Voel je niet verlegen en durf hulp te vragen.’

Nieuwe bewoners

Op dit moment wordt er hard gewerkt aan de afwerking van een aantal wooneenheden. En de gemeenschap zoekt nog nieuwe bewoners. ‘We zijn een woon-gemeenschap en dat gaat verder dan samen-wonen. Om dit te bereiken is een bepaald engagement van iedere bewoner nodig. Mensen hebben er tijd voor nodig om te beslissen of ze mee instappen’, vertelt Sabrine.

Ook niet-bewoners kunnen aandeelhouder worden van de coöperatie. Mensen die in één van de ateliers een activiteit willen opstarten, worden aandeelhouder en geven op die manier de woon-werkgemeenschap mee vorm.

Het Abtshof is een allesomvattend project, waar veel energie circuleert van mensen maar ook van de plek. Het is niet alleen bouwen maar ook gemeenschap vormen. ‘We willen pioniers zijn en tonen aan de wereld dat dit kan. Je hoeft je niet neer te leggen bij je woonsituatie. Het kan echt anders.’

In Gesprek met

Sabrine Vanslembrouck

Sabrine Vanslembrouck is sociaal werker met een brede ervaring als opvoeder, NGO coöperant, coördinator en nu medewerker bij Samenhuizen vzw. Ze is gepassioneerd door mensen en hun beweegredenen en de kracht van het samenspel in woon- en leefsituaties. Sinds 2018 woont ze met een (nu nog) beperkte groep in cohousingproject het Abtshof cv , waar ze als collectief de historische hoeve tot nieuw leven brengen als woon-werkgemeenschap.

> samenhuizen

> abtshof

Luisterde en schreef het verhaal neer

Frouwke Bormans

Frouwke Bormans is architect bij sociale onderneming Stebo. Ze waakt samen met de gemeenten over goede woonkwaliteit.

Met haar kennis als architect adviseert ze bewoners en eigenaars in hun woonplannen.

Geïntrigeerd door Haspengouwse dorpen en haar bewoners zet ze haar schouders onder participatietraject Dorp aan zet. Met als doel een brug te bouwen tussen beleid en bewoners

> Team Wonen Stebo

> Dorp aan Zet

Erwin De bruyn

Mon, 16 Aug 2021 13:25:57 GMT

“Wicked problems zitten vaak in vastgeroeste, zich herhalende situaties.

Als je het perspectief van de ander erkent maar tegelijk ook doorvraagt op aannames, vind je aangrijppunten voor een herlezing.

Zo kan je de bestaande narrative deconstrueren en een nieuwe reconstrueren”.

In gesprek met Erwin De bruyn, directeur van Stebo, de organisatie waarin we al meer dan 25 jaar samenwerken, gaan we dieper in op een “wicked problem” dat hem bezighoudt. Dat bracht ons naar een lang gesprek over duurzame loopbanen. En wat ons binnen Stebo – en ruimer binnen onze sector – kan helpen om hier vol op in te kunnen zetten als werkgever.

Door Nicole Meeusen

augustus 2021

Niets is voor eeuwig

Een spoor dat Erwin uitgelicht heeft in ons gesprek is dat van de hertekening van onze arbeidsvrijstellingsdagen (AV): “ik hou van wicked problems. De hertekening van onze toentertijd fel bevochten AV dagen is er zo eentje. Het is een actueel thema bovendien, dat nu volop in het brandpunt staat. Gemaakt in de nasleep van De Witte Woede, om de uitstroom van de baby boomers uit jobs zoals verpleegkundige, rusthuisverzorgers, thuisverpleging, … tegen te gaan door hun ‘rustpunten’ te gunnen zodat ze langer aan boord kunnen blijven.

Deze verworvenheid nu – voor onze socio-culturele sector - in vraag stellen is geen evidentie. ”

Op dreef schetst Erwin de veranderde accenten die om een aanpassing van het principe van AV in onze subsector vragen. “AV helpt bij het behouden van onze work/life balans. Maar het gebrek aan autonomie bij het inzetten van deze dagen maakt niet iedereen gelukkig. De toekenning van het aantal AV dagen over de loopbaan is immers collectief vastgelegd in functie van de leeftijd.

Bovendien kan dit druk zetten op jongere collega’s, waarvan het loon vaak lager ingeschaald is. Tenslotte slaat de huidige AV-regeling op een heel diverse en brede sector, gaande van een organisatie als Stebo, over jongerenwerking tot gespecialiseerd ziekenhuispersoneel. De behoeften in deze veelheid van subsectoren kunnen behoorlijk uit elkaar liggen.”

"De rollen van “The Good, The Bad & The Ugly” wisselen voortdurend in dit continue proces. . "

- Erwin De bruyn

Citroenmodel

“De maatschappelijke vraagstukken zijn geëvolueerd. Het antwoord op deze vraagstukken gaat al zo lang mee. Neem nu de langere loopbanen. Jongeren stellen niet in vraag dat hun loopbaan langer gaat duren, maar willen zich ook niet de eerste 25 jaar kapot werken.

Het evenwichtiger spreiden van AV dagen over een langere loopbaan laat ons als werkgevers toe om dit ‘citroenmodel’ los te laten.

Dit is het debat dat we nu voeren.”

In bloed geschreven

Wat maakt het debat om verworven AV dagen anders over de loopbaan te spreiden zo wicked?

‘Afgedwongen compromissen krijgen een eeuwigheidswaarde, ze zijn als het ware in bloed geschreven. Zowel werkgevers als vakbonden kijken er met een soort starheid naar.

Bevochten arbeidsvoorwaarden lijken wel natuurwetten waaraan je niet mag tornen.

Bovendien zitten we in een gesubsidieerde sector waarbij de overheid gemobiliseerd moet worden om haar portefeuille open te trekken.

Dan kom je op drie spelers uit: de werkgevers – de overheid – de vakbonden.

Je kan het zien als een permanente evenwichtsoefening tussen ‘The Good, The Bad & The Ugly’. Waarbij we onszelf natuurlijk altijd als ‘The Good’ zien. The Bad (die met tegengestelde belangen) en The Ugly (degene van wie je niet zeker bent wiens kant die kiest) wisselen in heel het discours wel eens van plaats.”

“Om het helemaal ingewikkeld te maken en de complexiteit van het AV vraagstuk te vatten, moet je weten dat de drie partijen nog eens uit deelpartijen bestaan. De overheid telt 7 bevoegde deelministers en 2 lagen, Vlaams en federaal. Er zijn 3 vakbonden. Wij als werkgevers zijn super gelaagd: binnen VERSO zijn er 6 federaties, waarvan onze federatie SOCIARE er 1 van is, en binnen Sociare zijn er nog eens 13 subsectoren.

En dan kwam VIA 6 er aan. Corona heeft de aandacht naar de zorgberoepen getrokken. Ook post Corona gaat er veel maatschappelijke schade zijn.

We moesten ons als socio-culturele sector deze keer aan boord knokken, de belangen staan op scherp.

De rollen van “The Good, The Bad & The Ugly” wisselen voortdurend in dit continue proces.

Soms zijn zelfs andere werkgevers voor ons The Bad - als zij in de verleiding zouden komen om de taart door minder (sectoren) te hoeven delen”

Dat brengt ons naar de rol die Erwin als voorzitter van Sociare in dit debat heeft opgenomen.

Het voorstel dat op tafel ligt is een andere en bredere spreiding van de AV dagen over de loopbaan. Medewerkers krijgen zo vroeger in hun loopbaan toegang tot hun AV dagen, waardoor er minder overblijven op het einde van hun loopbaan.

Om dit voorstel te gaan onderhandelen binnen het VIA6 akkoord moest er een mandaat aan het onderhandelingsteam gegeven worden. Sociare bestaat uit 13 subsectoren en de raad van bestuur bestaat uit 24 leden. Iedereen vertegenwoordigt een deelsector.

“Het debat ging alle kanten uit. We bleven wat ter plaatse trappelen en waren het nog niet eens over wat we eigenlijk zelf wilden. Er waren aan de ene kant werkgevers die in absolute vrijheid wouden beslissen zonder kaders en aan de andere kant zelfs een kleine groep die het wel goed vond zo. En alle gradaties hiertussen in.”

Een nieuwe narrative

Ik vraag Erwin welke stappen hij gezet heeft om toch tot een onderhandelingsmandaat te komen.

“Een eerste stap is objectiveren. Dat betekent data-analyse, studeren en dus onderbouw geven aan de standpunten. Een tweede stap is het zoeken naar common ground, zowel binnen Sociare als met de vakbond. Dat is ook kijken naar de verschilpunten en de mogelijkheid om die te convergeren.

Dan volgde een stemming over wat we willen herzien, in welke richting, maar ook over wat overeind blijft. Zo zijn we uiteindelijk tot een duidelijk mandaat gekomen waarmee Sociare directeur Veerle Huwé aan de onderhandelingstafel kon aanschuiven.”

De beschrijving van het doorlopen proces maakt me nieuwsgierig naar dieperliggende succesfactoren.

“Mensen hebben een fundamentele lezing en perspectief van iets, er een ander belang in. Dit moet je in kaart brengen. Zien. Erkennen. Probeer de gevoeligheid diep te begrijpen. Vraag goed door op aannames. Daar vind je kleine aangrijppunten, kieren en deuren om een herlezing te maken.

Deconstrueer de bestaande narrative en reconstrueer een nieuwe. ”

Erwin zijn antwoord triggert om in te zoomen op de sterktes die hij heeft ingezet in het beschreven proces.

Erwin, wat maakt dat je zover bent geraakt?

“Vooreerst wil ik stellen dat ik heel graag met het team van Sociare werk en met Veerle in het bijzonder. We vormen een sterk team met een groot wederzijds vertrouwen. Met de collega’s van het Dagelijks Bestuur toetsen we onderling ook standpunten of volgende stappen af.

Mijn ervaring als directeur van Stebo maakt dat ik de effecten zie op langere termijn. Ik voel de impact van financiële beslissingen op werkgevers. Daarnaast beheers ik ook de technische details.

Ik ken het werkveld: sectoren, stakeholders, subsidiekaders. Zit zelf in veel raden van bestuur. Ik ken de debatten, de uitdagingen.

Bovendien heb ik heel wat inhoudelijke ervaring en ervaring met sociaal overleg.

Door de jaren heen heb ik een stevig netwerk uitgebouwd.

Al die opgebouwde kennis komt nu goed van pas.

Ik saucisseer: ik neem mijn tijd, ga met kleine stapjes vooruit en merk dat het traject afgelegd wordt zonder de beuk er in te zetten.

Ik ken mijn eigen sterktes en zet die dan ook in. ‘Input’: ik lees enorm veel dossiers. ‘Strategie’: ik maak een stappenplan om ergens te geraken. “keep your eyes on the price”.

"Kom zelf uit je loopgracht. Als je jezelf continu ingraaft dan beweeg je niet."

- Erwin De bruyn

Wat zou je graag willen onderlijnen naar anderen in dezelfde situatie?

Kom zelf uit je loopgracht

“Begin met je eigen narrative in vraag te stellen. Dat suggereert toegeeflijkheid. Als je zelf naar je eigen aannames durft te kijken, mag/kan je dat ook van anderen verwachten. Natuurlijk vraagt dit ‘trust the proces’ om dat te kunnen.

Kom zelf uit je loopgracht. Als je jezelf continu ingraaft dan beweeg je niet. En kan je ook geen beweging van de ander verwachten. Wicked problems zitten vaak in vastgeroeste, zich herhalende situaties.

Als je blijft zitten, kan je misschien niet verliezen, maar ook niets winnen. ”

Als je alles zelf in de hand zou hebben, waar wil je dan uitkomen?

“Ik wil tot een akkoord komen tussen de vakbonden en ons, de werkgevers, waarin iedereen zich gerespecteerd voelt. Dat er intelligentie zit in het akkoord en we dus een andere inkleuring krijgen van de AV naargelang de functie en de sector.

Daarnaast hoop ik dat het vertrouwen geeft in toekomstige dossiers. Dat door durven loslaten en nieuwe sporen verkennen, het vertrouwen groeit dat we goede akkoorden kunnen maken en deze tegelijk ook durven herzien als de tijdsgeest dat vraagt.”

Met hart en ziel

Ons gesprek ronden we af met een terugkijk op het gesprek.

Ik vertel Erwin dat ik me er nu scherper bewust van ben hoe krachtig het kan zijn om wijsheid en rust in een proces te brengen, ook al lijkt het daardoor soms traag te gaan. Om het op ‘zijn Erwins’ te zeggen: “Je mag schild en wapen niet vergeten als je ten strijde trekt. Je moet je organiseren en voorbereiden. Maar ook zoeken naar de common ground.”

Heb je zelf iets aan ons gesprek gehad en er iets uit meegepakt?

“ Ik kijk nu bewuster naar deconstructie en reconstructie. Je krijgt een bespiegeling waar je niet altijd van bewust bent, zo ook over je eigen sterktes en hoe je die inzet. Ook al lijkt die soms traag, ik mag vertrouwen op mijn aanpak. Daar kan ik iets mee. Ook in het verdere overleg. Want we zijn er nog niet.”

“Het is fijn om dit verhaal eens te vertellen”, geeft Erwin me nog mee. “Jullie weten dat ik daar tijd in steek. Op de directievergadering horen jullie enkel maar flarden. Dit verhaal illustreert waarom ik mij zo hard engageer. Ik heb echt een hart voor sociale ondernemingen.

AV is een validering voor het werk van mensen die dat met hart en ziel doen. Laten we iets maken waar deze mensen echt blij mee zijn. Het is een missie. ”

In Gesprek met

Erwin De bruyn

Erwin De bruyn, opgeleid in de Sociale Pedagogiek en Bedrijfskunde (KULeuven), is al meer dan 25 jaar mede bezieler van Stebo vzw.

Onder zijn leiding groeide Stebo uit tot een gewaardeerde en deskundige sociale onderneming die van vele markten thuis is.

Vanuit zijn gedrevenheid om het veelzijdige sociaal-cultureel ondernemerschap te laten groeien, engageert hij zich in diverse verbonden vennootschappen en sectororganisaties. Hij is onder meer bestuurder bij Sociare, Sterpunt Inclusief Ondernemen, Starterslabo Vlaanderen en Energiehuis Limburg.

> Stebo

Luisterde en schreef het verhaal neer

Nicole Meeusen

Nicole Meeusen is procescoördinator bij Stebo. Samen met haar collega's zet zij haar schouders onder diensten die een brug slaan tussen overheid en publiek.

Nicole is gepassioneerd door “de groei van mensen in hun leven & loopbaan”. Storyweaving laat mensen in gesprek groeien. Daar wil Nicole voor gaan.

> Stebo

Jeroen Meermans

Fri, 21 May 2021 09:20:18 GMT

In gesprek met

Jeroen Meermans, Total-e

MET ENTHOUSIASME EN CREATIVITEIT SPRING JE VER

Door Lili Matthijs

| april 2021 |

Wat als je business stilvalt en de agenda leegloopt. Dat gebeurde bij Total-e, totaalleverancier van materialen en diensten voor de evenementensector. De aanleiding was het onvoorspelbare Coronavirus…als dat geen wicked problem is.
Eigenaar Jeroen Meermans vertelt hoe hij én zijn team hiermee omgingen.

Storyweaver Lili Matthijs sprak met hem en maakte deze podcast (luistertijd: 42 minuten)

In Gesprek met

Jeroen Meermans

Jeroen begon zijn carrière in de licht-, geluid- en evenementensector. In 2006 startte hij zijn eigen bedrijfje: Total-e. Total-e is intussen geëvolueerd naar een totaalleverancier in de evenementensector. Zij verzorgen licht, geluid, decors, video, etc. maar doen ook standenbouw, zijn leverancier voor cateringsbedrijven en hebben een printafdeling voor commerciële en operationele signalisatie.

De sterkte van het bedrijf schuilt in de kruisbestuiving tussen de verschillende afdelingen en het brede aanbod van beschikbare materialen en zetten ze in op nieuwe trends.

> total-e

Luisterde en maakte er een podcast van

Lili Matthijs

Lili is verbonden aan hogeschool Odisee als docent binnen de richting personeelswerk. Daarnaast helpt ze als coach, trainer en bemiddelaar mensen/teams te zeggen wat er moet gezegd worden en leert ze omgaan met tegenstellingen, verschillen en spanningen. Als Storypractitioner vangt en vormt ze verhalen voor mensen, teams en organisaties.

> Lily Matthijs

> Odisee

Griet Bouwen

Mon, 17 May 2021 10:37:29 GMT

In gesprek met

Griet Bouwen, Zinspeling

HOE JE ALS KAPITEIN AAN JE EIGEN LOOPBAANSTUUR KAN STAAN

Door Nicole Meeusen

| april 2021 |

De zon schijnt op een bureau dat ook het hare had kunnen zijn.

Deze openingszin is niet zomaar gekozen.

Vandaag ga ik diep in gesprek met Griet Bouwen.

Griet is bijna 14 jaar mijn naaste collega geweest in het directieteam van Stebo.

Nu is ze mijn trainer – ik voel het eerder als bezieler – van de opleiding Storyweaving en mag ik haar in die context interviewen als sluitstuk van mijn drieluik over het thema “Duurzame Loopbanen”. Naast een interview met een werkgever en een beleidsmaker, bevraag ik nu dus Griet – vandaag de dag een ‘thuisgekomen’ zelfstandige - over haar eigen loopbaan pad.

Bijna 10 jaar geleden koos Griet om als zelfstandige alle ruimte te geven voor haar liefde voor taal en verhalen. Geïnspireerd door de Canadese bedenker van ‘generatieve journalistiek (Peter Pula, Axiomnews) zette ze een praktijk op om via nieuws en verhalen netwerkorganisaties te versterken. Later ontwikkelde ze samen met de Zuid-Afrikaanse narratief deskundige Chené Swart en Iedereen Verdient Vakantie directeur Marianne Schapmans de praktijk van Storyweaving. Nu begeleidt Griet groepen en organisaties die via de kracht van verhalen de stem van de levende ervaring willen terugbrengen in hun werkomgevingen. En een volgende loopbaanstap lonkt. Griet wil – onder meer via taal en verhalen – bijdragen aan het herstellen van de verbinding tussen mensen en plekken. Een pas gestarte opleiding in de toegepaste ecopsychologie vervult haar ziel.

“Ik ben nu, sinds een 1,5 jaar ongeveer, echt zelfstandige geworden.

Dit is het mijne om te doen”

Een straffe uitspraak van iemand die al bijna 10 jaar groeit in en op haar pad als zelfstandige. Ideaal als uitgangspunt voor dit gesprek. Samen zoeken we uit hoe ze als een wicked architect, als “kapitein” aan haar eigen loopbaanstuur is gaan staan. Dit is het verhaal van Griet. .

"Het was altijd al belangrijk dat mijn loopbaan zo dicht mogelijk aansluit bij waar ik me bevind in mijn leven. Want werk geeft toch wel veel richting en inhoud aan je leven.

Het werk neemt immers veel breinkracht in. "

- Griet Bouwen

De zoektocht

“Ik ben blij dat je dit thema opneemt. Veel mensen worstelen met wat de omgeving nodig heeft en wat we zelf nodig hebben om te floreren. Ook mijn loopbaan is altijd een zoektocht geweest tussen die twee polen.

Het was altijd al belangrijk dat mijn loopbaan zo dicht mogelijk aansluit bij waar ik me bevind in mijn leven. Want werk geeft toch wel veel richting en inhoud aan je leven.

Het werk neemt immers veel breinkracht in. De energie die je daarvoor nodig hebt, kan je niet in andere dingen steken zoals je hobby’s of je gezondheid.

Mijn ‘arbeidsethos’, om het met een groot woord te zeggen, is altijd nogal dominant geweest in mijn leven. Werk was superbelangrijk, en dat ging nogal eens ten koste van tijd voor de mensen en activiteiten die mij dierbaar zijn.

Pak je tijd

Op weg naar mijn eigen plek ben ik in 2010 in mijn valkuil gevallen. De drang naar door ontwikkelen, het gevoel van ‘het is nooit af’, en de complexiteit van subsidieregelgeving en projectmanagement heeft me veel parten gespeeld.

Als je identiteit gebouwd is op arbeid en die valt weg doordat je onderuit schuift, dan hou je bijna niets meer over. Dat was “lijden aan arbeid”, met diepe vragen over wie ik was zonder die werk-identiteit, wat ik wel wilde doen, hoe ik mijn leven dan wel kon inrichten.

Ik had het gevoel dat ik alles opnieuw moest uitvinden.

Wandelen, schoonheid zoeken, afstand nemen, prioriteiten stellen en veel in mijn dagboek schrijven. Dat zijn de dingen die me terug tot rust hebben gebracht. Die gemaakt hebben dat ik tegen mezelf kon zeggen: meisje pak je tijd en laat het vragen stellen. Laat er tijd overgaan. Wijsheid komt na de teleurstelling.

Beest in de kop

Nu verweer ik me ertegen om nog slaaf te zijn van mijn arbeidsethos of mijn identiteit er haast exclusief mee te verweven.

Al zit die arbeidsethos er heel diep in bij mij. En tegelijk is dat niet iets van mij alleen. Als ik rond mij kijk, zie ik dat dat toch in onze westerse cultuur heel dominant is. Maar ik blijf me er wel vragen bij stellen.

Hoe komt het toch dat mijn arbeidsidentiteit vaak zwaarder doorwoog dan mijn identiteit als echtgenote, moeder, dochter, buur? Dat deze identiteit de neiging had om de overhand te nemen op andere, belangrijke delen van mijn leven?

Ik heb hekken moeten plaatsen rond dat beest in mijn kop. Mezelf regels opgelegd om niet te verzuipen. Ik werk nu in principe 6 uur per dag. Ik pas mijn werk nu in mijn leven in, en niet meer andersom. En nu is er wél rustige tijd gekomen voor mijn gezin, de buren, de familie, de tuin en dagelijkse wandelingen. Nu is er zelfs – op een heel ontspannen manier – ook ruimte voor een nieuwe studie.

Loskomen

Ik heb in 2012 de keuze gemaakt om zelfstandige te worden vanuit het gevoel “ik heb hier iets te doen.” Ik moest ruimte maken voor mijn liefde voor taal en verhalen en daar helemaal voor kunnen gaan. Daarom moest ik loskomen van een organisatiecontext, van het voortdurend onderhandelen over regels en inhoud. Om de magie van verhalen helemaal de ruimte te kunnen geven.

Want daar werd ik toe opgeroepen.

Ik leerde wel dat zelfstandige worden véél meer is dan een verandering van sociaal statuut. Na veel jaren werken in dienstverband is ‘je eigen baas’ zijn iets dat maar langzaamaan groeit. De afstemming die ik vroeger, ook bij Stebo, voortdurend intern te doen had, trok ik als zelfstandige nog lang door: met andere collega’s-zelfstandigen, met klanten en met de teams bij organisaties waarvoor ik werkte. Het is pas sinds pakweg een jaar of twee dat die drang tot afstemming en inpassen in verwachtingen veel milder is geworden. Ik kan eigenlijk pas nu zeggen dat ik me nu echt een zelfstandige voel. Nu ben ik op mijn eigen manier -en met grote dankbaarheid voor wat ik van anderen leerde - mijn werk op mijn unieke manier verder aan het ontwikkelen. Ik denk nu in alle vrijheid na over principes en praktijken die ik belangrijk vind, voor mezelf en de mensen waarmee ik samenwerk.

Alles wat ik heb verzameld aan ervaringen in mijn loopbaan komt nu samen.

De liefde voor taal, voor verhalen, voor mijn regio. De overtuiging dat werk en bezieling verbonden zijn. Mijn kennis van en ervaring met Appreciate Inquiry en narratief werken die het fundament leggen. En dan nu die opleiding toegepaste ecopsychologie.

Alles op mijn pad verbind ik nu in het thema waar ik warm van word, waar ik van wakker lig: “mens en plek”.

Achteruitkijkspiegel

Als je me vraagt wat maakt dat ik nu zelf op mijn plek ben, dan heeft het voortdurend reflecteren op mijn loopbaan me tot hier gebracht.

Ik moet aan de talrijke veldleeuweriken denken die hier bij ons in de velden wonen. Zij vliegen ’s ochtends heel hoog boven de akkers. Dat probeer ik ook te doen: regelmatig vanuit het perspectief van een vogel kijken naar mijn werk, me afvragen wat er speelt, wat er gevraagd wordt, wat goed is om te doen en te laten.

Met mildheid en liefde voorbij de teleurstelling gaan en de geschenken zien die er achter liggen.

Het willen verstaan van de moeilijke dingen en de inzichten van anderen hierin inweven.

Veel lezen en filosofie hebben me geholpen om met deze reflectieve houding naar mijn eigen leven en loopbaan te kijken.

"Ik voel me een deel van het grote web van het leven. Alles heeft invloed op elkaar.

Dat goed vatten, het effect dat ik heb op het geheel, is voor mij essentieel."

- Griet Bouwen

Een nieuwe lijn

Waar ben ik vandaag?

Elke dag sta ik heel vroeg op om te studeren, omdat ik zo gebeten ben door de eco - filosofie/psychologie. Deze opleiding is voor mij een vat vol kennis waarvan ik stilaan begin te ontdekken hoe ik dat kan koppelen aan mijn werk.

Ik begin een lijn te zien die de volgende 10 jaar richting kan geven aan mijn loopbaan.

En ik besef ook wel goed dat ik geprivilegieerd ben. Ik heb een warm nest gehad, kon studeren, heb een goede relatie met mijn partner, kinderen, familie en buren. In mijn werk heb ik een sterk netwerk kunnen uitbouwen waar ik later als zelfstandige de meerwaarde van heb ervaren. Maar zelfs dan staat een mens soms voor hele lastige dingen. Ik heb beslissingen moeten nemen die best wel wat van mij gevraagd hebben. Er was moed nodig om die stap naar zelfstandige te zetten en – vooral - niet terug te lopen naar de veilige haven van de organisatie waar ik heel graag heb gewerkt.

Ook de oprechte verbondenheid in mijn relaties brengen me tot waar ik vandaag sta.

Voor mij is de kwaliteit van mijn relaties heel belangrijk. Mijn klanten zijn partners, waar ik vriendschappen mee opbouw. Als ik in die relaties mijn eigen taal kan spreken, mijn filosofie mag meebrengen, dan resoneert het en groeien er duurzame relaties.

Ken je plaats

Ik voel me een deel van het grote web van het leven. Alles heeft invloed op elkaar.

Dat goed vatten, het effect dat ik heb op het geheel, is voor mij essentieel.

Laat ik het eens met een metafoor vertellen, en mijn plek in de samenleving zien als in een bos. Een bos is een ecosysteem waarin alles kan floreren precies omdat alles met alles samenhangt en onderling afhankelijk is. In dat bos ben ik een sleutelbloem. Ik floreer dankzij het zachte licht en de bodem van het bos. Ik breng een schoonheid die ook weer deel uitmaakt van het geheel. De vraag gaat dus niet alleen over mij en mijn bijdrage, maar over het ecosysteem op zich: wat helpt het herstellen en wat heb ik daarvoor te doen en te laten?

Als zelfstandige deel uitmaken van een ecosysteem

Ik ben erg op mijn ‘zelfstandigheid’ gesteld, op die ruimte om helemaal te kunnen gaan voor waar ik in geloof, wat ik graag doe en wat mij oproept. En toch soms mis ik wel een klein, knus bosje in het grote samenlevingsbos.

Pioniers, daar voel ik me verwant mee, hebben ruimte nodig om hun ding te kunnen doen. Daarom worden ze vaak zelfstandige, denk ik. Aan de andere kant geeft een gemeenschap wel kracht die je als kleine zelfstandige nooit kan genereren. Soms mis ik dat wel. Al is de trekkracht van je eigen richting kunnen uitzetten en je eigen ding kunnen doen wel de essentie.

Ik vraag me af of daarin geen leuke nieuwe verbindingen te maken zijn. Waar op goed georganiseerde plekken, zoals bijvoorbeeld Stebo, een haast structuurloze biotoop kan ontstaan waarin pioniers kunnen werken? Waarin zelfsturende, ondernemende mensen tegelijk hun eigen pad kunnen ontwikkelen, op de meerwaarde van het geheel kunnen steunen en ook een meerwaarde zijn voor het geheel? Maar dat is niet vanzelfsprekend natuurlijk, want dat vraagt een regelluwe zone. Regels en pionieren, dat gaat immers vaak niet zo harmonieus samen. Pioniers hebben nogal eens vrije ruimte nodig die beschermd wordt tegen organisatielogica.

Verbinden

Ons werk is een niet te onderschatten hefboom om onze relatie tot de wereld vorm te geven. In ideale omstandigheden drukt onze loopbaan een deel van onszelf uit.

Wat mij hierbij heeft geholpen is altijd weer stilstaan bij de weg die ik loop.

Beseffen dat ik voorbij de obstakels op mijn loopbaanpad ben geraakt, maar alleen met geduld. Voortdurend leren. En af en toe de veldleeuwerik zijn die overschouwt.

Ik begin nu aan de laatste tien jaar van mijn loopbaan. Ik vind dat een bijzonder moment in de tijd.

Ik wil graag teruggeven wat ik heb mogen ervaren.

Zodat ik iets in beweging kan brengen.

Hoe kan ik wijsheid en ervaring teruggeven?

En voor organisaties en de samenleving – hoe erkennen we, via een duurzaam loopbaanbeleid, de erfenis die mensen achter willen laten?

Ik wil dat doen in verbondenheid met anderen. Via verhalen, via de natuur. Door de kracht van de verbinding tussen mensen en hun plekken bespreekbaar, vertelbaar en daardoor een beetje meer zichtbaar te maken.

“Op dit moment van mijn loopbaan, sta ik op heilige grond.”

In Gesprek met

Griet Bouwen

Griet Bouwen is samen met haar man Arno Vansichen, zaakvoerder bij Zinspeling bvba. Met hun bedrijfje ondersteunen ze organisaties en netwerken die krachten willen verbinden en samen toekomst scheppen op basis van verbonden bezieling van betrokken mensen. Daartoe past Griet ‘Storyweaving’ toe: een manier van luisteren naar mensen die parels van verhalen boven water brengt. Sinds enkele jaren legt ze zich vooral toe op het doorgeven van de Storyweaving wijsheid. Daarmee wil ze de praktijken van waardig luisteren en respectvol (verder) vertellen van verhalen een flinke duw geven.

> www.zinspeling.be

Luisterde en schreef het verhaal neer

Nicole Meeusen

Nicole Meeusen is procescoördinator bij Stebo. Samen met haar collega's zet zij haar schouders onder diensten die een brug slaan tussen overheid en publiek.

Nicole is gepassioneerd door “de groei van mensen in hun leven & loopbaan”. Storyweaving laat mensen in gesprek groeien. Daar wil Nicole voor gaan.

> Stebo

Annemie Loos

Mon, 22 Mar 2021 21:47:26 GMT

In gesprek met

Annemie Loos, CAW De Kempen

EEUWIG STRIJDEN TEGEN ONRECHT

Door Veronique Debeys

| januari 2021 |

‘De verbondenheid met de wereld zit in mij. Het is een deel van wie ik ben’. Annemie Loos is Verbindingspersoon migratie bij CAW De Kempen. Zij is samen met enkele brugfiguren en tal van vrijwilligers de drijvende kracht achter de ontmoetingswerking ‘Noor’, wat ‘licht’ betekent, voor mensen met een migratieachtergrond. Ze vertelt met een vuur dat een diepe bewogenheid verraadt. Haar vuur om te strijden tegen onrecht, ook al overstijgt het haar eigen impact, zindert lang na ons gesprek nog na. Ik zag een sterke vrouw met een roeping. Een sociaal werker met een innerlijke kracht die haar drijft om verandering te brengen voor mensen. Bewogenheid, roeping en een innerlijke drijvende kracht: het zijn drie dingen die haar - en ons allemaal – kunnen helpen om moedig en doortastend te handelen in complexe situaties waarin grote problemen spelen.

Annemie noemt zich een strijdster – altijd op zoek naar medestanders - om mensen die in de schaduw staan, erkenning te geven. Om de schijnwerpers op hen te richten, zodat ze gezien en niet vergeten worden. De verbinding zien tussen mensen geeft haar energie. ‘Mensen’, zegt ze altijd. Nooit gebruikt ze zelf de woorden ‘vluchteling’, of ‘arme’, of ‘nieuwkomers’, wanneer ze vertelt over de mensen waarvoor ze zich inzet. Ze ziet in de eerste plaats de mens. Het typeert haar. Ze is er altijd, voor mensen. Respectvol. Vertrekkend vanuit menswaardigheid. Gedreven voor rechtvaardigheid.

"Diversiteit biedt zoveel nieuwe kansen, nieuwe onbewandelde wegen. Het is een verrijking om met zoveel culturen te mogen samenleven. Diversiteit is kiezen voor divers, anders zijn, maar ook durven loslaten, ruimte geven."

- Annemie Loos

Diversiteit op de agenda krijgen

Annemie zoekt verbinding met mensen en organisaties om samen een plek te bieden waar mensen vooral een warme thuis vinden. Ze wil samen met anderen veilige havens bouwen waar tijd is voor ontmoeting, waar mensen op verhaal kunnen komen. Het huis Mescolanza of ‘Huis van Dialoog’ is hier een mooi voorbeeld van waar een verscheidenheid aan mensen elkaar ontmoeten. Verenigingen van en met mensen met een migratieachtergrond en andere verenigingen die werken rond diversiteit, mensenrechten, zijn de 'bewoners' van dit huis.

Ik voelde echter ook haar verdriet om haar soms lange eenzame strijd. Verdriet dat ze deelt met vele brugfiguren, vrijwilligers en hulpverleners die dag in dag uit echt tussen de mensen staan. Diversiteit geraakt maar moeilijk bovenaan op de maatschappelijke agenda. Nochtans, ‘Diversiteit biedt zoveel nieuwe kansen, nieuwe onbewandelde wegen. Het is een verrijking om met zoveel culturen te mogen samenleven. Diversiteit is kiezen voor divers, anders zijn, maar ook durven loslaten, ruimte geven,’ benadrukt Annemie. De doorgeefwinkel kent een heel divers team van vrijwilligers waar je ziet dat vooroordelen plaats maken voor echte verbinding, dat geeft energie zegt Annemie.

Moed

Ze botst vaak, zegt ze. Tegen systemen die dwarsbomen. Regels en procedures die het moeilijk maken om mensen tot hun recht te laten komen. Weerstand is lastig, jazeker. Weerstand vraagt energie. Weerstand slorpt kostbare tijd op. Weerstand zet de relaties soms onder spanning. Maar, zegt Annemie: ‘Weerstand zorgt ook voor creativiteit! Je moet dan wel zoeken naar innovatieve ideeën. En je moed bijeenrapen om buiten de lijntjes te kleuren.’ Annemie ervaart de weerstand maar voelt zich ook vrij. ‘Je moet je eigen ruimte creëren om ondernemend te kunnen zijn en anderen mogelijkheden te geven.’

Ik heb misschien weinig macht om hier en nu grote veranderingen mee waar te maken. Vaak ben ik de luis in de pels en blijf ik onrecht op de agenda’s zetten. Niet omdat ik dat leuk vind, wel omdat ik blijvend geraakt ben door onrecht dat mensen dag in dag uit moeten ondergaan.

Geen mens is een ‘case’ of een ‘geval’

Onbegrip, gebrek aan empathie, ja tot zelfs een onmenselijk opstelling maakt Annemie helaas regelmatig mee in de hulpverlening. ‘Mensen zonder papieren b.v. die we bij Noor leren kennen, toeleiden naar de juiste hulp is moeilijk. Ook al is de behoefte aan hulp bij hen regelmatig duidelijk en concreet.’

Maar procedures, regels, afbakeningen in bevoegdheden tussen organisaties (en alle mogelijke gaten die daardoor ontstaan) dragen bij tot de complexe omgeving waarin Annemie haar opdracht moet vervullen. ‘Ik val samen met mijn doelen. Ik ga voor hetgeen ik echt wil, los van de weerstand die op mijn pad komt,’ zegt ze. Botsen hoort daarbij. Verwondering ook. Verwonderd ziet ze hoe sommige sociaal werkers - gelukkig niet allemaal- handelen vanuit procedures. Strikt, rigide en weinig empathisch. ‘De mens die ondersteuning nodig heeft, wordt op die manier herleid tot de zoveelste case. Het menselijke wordt opzij geschoven voor strakke regels en beleidsplannen. Sociale organisaties die instaan voor die grondrechten van de mens blijken soms zelf het grootste struikelblok om mensen echt tot hun recht te laten komen. Weten zij nog wel voor welke doelen ze werken? Waarom ze bestaan? Kan je dan als organisatie nog trots zijn?’

Ze stelt pertinente vragen. Vragen waar ik stil van word. Vragen die ik herken ook, en meeneem naar mijn praktijk als lector en praktijkbegeleider bij toekomstige sociaal werkers.

Ik val samen met mijn doelen. Ik ga voor hetgeen ik echt wil, los van de weerstand die op mijn pad komt. Sociaal werk moet terug naar zijn core business, tussen de mensen.

- Annemie Loos

Mogelijkheden scheppen

‘Sociaal werk moet terug naar zijn core business, tussen de mensen,’ zegt Annemie nog. Er-zijn voor mensen die het nodig hebben dus. Ruimte scheppen waarin mensen zichzelf kunnen zijn. Kunnen groeien, samen met anderen.

Zelf droomt Annemie van een huis waar iedereen zich thuis voelt, waar mensen elkaar helpen, waar er geen schotten zijn tussen hulp- en dienstverlening, vrije tijd, activiteiten, vrijwilligers en medewerkers. Een huis waar mensen terecht kunnen met vragen en bezorgdheden over alle levensdomeinen. Waar mensen vechten voor de rechten van anderen. Waar mensen kunnen participeren en zelf actie ondernemen. Waar diversiteit wordt ervaren als een kans en alle talenten worden benut.

Er is nog veel werk aan de winkel. Werk dat alleen maar door heel veel mensen kan gebeuren. Door mensen die elkaar vinden, elkaars bijdrage waarderen. Door mensen die op hun plek dingen mogelijk kunnen maken. En jij, wat kan jij mogelijk maken?

In Gesprek met

Annemie Loos

Annemie is sociaal cultureel werker van opleiding en komt uit een middenstandsfamilie. Door haar job als SW bij Katholieke Arbeiders Jongeren ontdekte ze al gauw dat er verschillende categorieën mensen waren en werd ze zich bewust van de onrecht en de ongelijkheid. We zijn gelijk maar krijgen niet dezelfde kansen. Haar vuur voor grondrechten en mensenrechten was geboren.

Activiteiten opstarten, campagnes bedenken, mensen en groepen in beweging brengen, geven haar vleugels. Bij Broederlijk Delen en Welzijnszorg, waar ze de kans kreeg om te werken met partners in het Zuiden, voelde ze dat haar hart sneller ging kloppen voor het Zuiden. Verbinding maken met mensen uit andere culturen voelt als thuiskomen.

De verbondenheid met de wereld zit in mij, is een deel van mij.

Die cultureel sensitieve zorg gekoppeld aan mensenrechten en grondrechten is haar passie en drijfveer.

> CAW De Kempen

Luisterde en schreef het verhaal neer

Veronique Debeys

V eronique Debeys is docent & onderzoeker bij UC-Leuven-Limburg. Haar passie is communicatie en krachtgericht coachen.

Ze gelooft in krachten en talenten van mensen en organisaties. Mensen en groepen in beweging brengen is haar drijfveer.

Peter Depauw

Sat, 13 Mar 2021 15:42:29 GMT

In gesprek met

Peter Depauw, Strategies & Leaders

EEN STEEN VERLEGGEN IN COMPLEXE UITDAGINGEN

Door Lili Matthijs

| maart 2021 |

Bezig zijn met complexe problemen en daar een steen in verleggen. Samen met anderen. Dat is wat sociaal ondernemer Peter De Pauw drijft. Zijn strategie? Organisaties strategisch sterker maken zodat er nieuwe gevestigde waarden komen die van de wereld een betere plek maken.

Storyweaver Lili Matthijs sprak met hem en maakte deze pocast (luistertijd: 45 minuten)

In Gesprek met

Peter Depauw

Peter Depauw ondersteunt als consultant organisaties en bedrijven die de wereld willen veranderen, door samen met hen te bouwen aan een succesvolle strategie. Hij is mede-oprichter van de werkerscoöperatie Strategies and Leaders. Zelf noemen ze zich de Biowinkel van de Strategische consultancy. Met soms radicale strategieën ondersteunen ze hun klanten om via systemische verandering complexe maatschappelijke problemen structureel op te lossen.

Peter is economist van opleiding. Hij stelt het dogma van een wereld die draait op een te eenzijdige economische logica en eeuwige economische groei in vraag. Hij houdt ervan om de dingen echt scherp te maken, te zoeken naar winnende strategieën, beweging te maken en soms a-loving-kick-in-the-ass te geven.

> Strategies & Leaders

Luisterde en maakte er een podcast van

Lili Matthijs

> Lily Matthijs

> Odisee

Habiba Boumaâza

Sat, 13 Mar 2021 15:11:43 GMT

In gesprek met

Habiba Boumaâza, Goblin vzw, Kif Kif, documentairemaker

DRUPPELS MAKEN DE ZEE

Door Eva Wuyts

| maart 2021 |

"In deze blauwe zee sterven mensen. Mensen die op de vlucht zijn. Kinderen die op de vlucht zijn.

Hun mensenrechten worden geschonden. Hun bestaan verdampt. Elke dag opnieuw."

- Habiba Boumaâza

Je hoort soms dat wij in Europa moeten oppassen met migratie. We moeten onze normen en waarden blijven beschermen. Maar beseffen we wel dat we die kostbare normen en waarden net zelf overboord gooien door deze grootschalige schending van de rechten van mensen op de vlucht?

“Ik begrijp het niet.
Mijn brein,
mijn mens-zijn,
begrijpt het niet.
Ik kan het echt niet plaatsen.”

Aan het woord is Habiba Boumaâza, met veel passie en creativiteit aan de slag met verschillende (film)projecten en vrijwillige acties rond migratie, vooroordelen en mensen op de vlucht. Daarnaast is ze ook oprichtster van Goblin vzw en inhoudelijk medewerkster bij Kif Kif. Ze kan me altijd inspireren. Luister je even mee?

“Ik droom van een wereld die geconnecteerd is. Waar we allemaal uniek zijn, en allemaal evenveel waard. Om zo’n wereld te realiseren hebben we iedereen nodig. Ieder van ons kan rechtstaan en actie ondernemen. Iets doen, binnen de eigen mogelijkheden, om ergens iets te veranderen.

Jij hebt het privilege om te kunnen kiezen. Wat je met jouw geld doet, hoe je jouw vrije tijd of carrière invult. Dat privilege houdt een plicht in om hier bewust over na te denken. Informeer jezelf. Wees waakzaam en kritisch. Kom niet af dat je het niet wist.

Je kan niet neutraal blijven in dit verhaal, dan kies je ook een kant. Dominante verhalen blijven enkel bestaan omdat niemand ze tegenspreekt.

Er zijn duizend-en-één oplossingen. En we hebben allemaal talenten. Ga op zoek naar wat best bij jou past. Doe iets wat brandt vanbinnen, waar je vuur voor hebt. Het thema kies je zelf.

Mijn vuur brandt voor verhalen vertellen. Met een pen, of camera, of allebei. In 2015 maakte ik de documentaire “Schipper, mocht ik overvaren” met beelden van vluchtelingenkampen in Griekenland, Servië en Calais. De documentaire werd een interactief project, waar jongeren de kans kregen hun verhaal te delen bij diezelfde beelden. Er namen ook jongeren deel die zelf een migratieverhaal hadden. Hun verhaal werd (vaak voor het eerst) gehoord en erkend, ze bloeiden open, werden empowered. In een reizende expo werden en worden de verhalen van deze jongeren getoond aan wie er niet mee in contact komt. Mensen worden wakker geschud. Of vinden een veilige plek om op hun beurt hun verhaal te delen. Er ontstaat een connectie.

Natuurlijk is migratie een moeilijk verhaal. Wat is juist of fout om te doen? Dat kan ik niet zeggen. Maar niks doen, is meestal fout. Je schuldig voelen is een verspilde emotie. Gebruik het als kracht.

Wat heb ik bereikt? Ik weet het niet. Is dat belangrijk?

Het gaat erom niet op te geven. Ik doe wat ik doe. Veel mensen doen wat ze doen. Er zijn heel veel mensen bezig met hun vuur, heel veel prachtige verhalen zijn zich aan het schrijven.

Natuurlijk is elke actie een druppel op een hete plaat. Maar de zee bestaat uit druppels, en elke druppel bevat de zee. Als elke druppel zou denken dat zijn bestaan geen zin heeft, zou er geen zee zijn.

Vraag je niet af wat de zee zou moeten doen,
maar wat jij als druppel kan doen.”

Op vraag van Eva sprak Habiba haar verhaal zelf in op de beelden van haar film 'Schipper, mocht ik overvaren?'

In Gesprek met

Habiba Boumaâza

Habiba kan niet stilzitten. En ze kan niet tegen onrechtvaardigheid. Sinds 2006 rolt ze van het ene creatieve sociaal bewogen (film)project in het andere. De thema’s zijn divers (straatkinderen in Essaouira, kinderen na de genocide in Srebrenica, orka’s in gevangenschap, mensen op de vlucht), maar de rode draad is duidelijk: sensibiliseren. Met haar project “Schipper, mocht ik overvaren ?” gaf ze jongeren -waaronder ook jongeren op de vlucht of in een asielprocedure- de kans hun verhaal en gedachten rond de vluchtelingencrisis te delen. In 2018 richtte ze Goblin vzw op, die inzamelacties voor vluchtelingenkampen, daklozencentra en Marokkaanse scholen organiseert, en die lezingen of interactieve workshops aanbiedt aan groepen of scholen over haar projecten of over de onderliggende thema’s (mensen op de vlucht, vooroordelen, de subjectiviteit van de media of storytelling). Sinds 2019 werkt ze als inhoudelijk medewerkster bij Kif Kif, een interculturele beweging die strijdt voor gelijkheid en tegen racisme

> Habiba's website

> Goblin vzw

> Kifkif

Luisterde en schreef het verhaal neer

Eva Wuyts

Eva Wuyts is onderzoeker en consultant bij UC-Leuven-Limburg.

Als Storyweaver vindt ze het heerlijk in gesprek en verbinding te mogen gaan met mooie mensen die elk op hun manier een steen bijdragen aan een duurzame wereld waarin iedereen zijn potentieel mag realiseren.

Jos Vandikkelen

Sat, 13 Mar 2021 14:51:31 GMT

In gesprek met

Jos Vandikkelen, Velo vzw

KOM UIT UW KOT!

Door Veronique Debeys

| januari 2021 |

Het Leuvense VELO vzw is een sociale onderneming waar mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt de kans krijgen om te groeien via tewerkstelling en opleiding. Velo zet zich in voor een circulaire economie met als insteek fietsmobiliteit. VELO valt op als een warme organisatie die voortdurend kansen opspoort en blijft vernieuwen. In een gesprek met directeur Jos Vandikkelen onderzoeken we hoe hij en zijn team erin slagen om hun organisatie te doen bloeien in een complexe wereld waarin sociaal ondernemen steeds minder vanzelfsprekend wordt.

‘Elke sociaal werker kan het verschil maken’, als je maar lef, geduld en een luisterend oor aan de dag legt’, zegt Jos. Klinkt mooi. Maar hoe begin je daaraan?

"Op het juiste moment kom je met innovatieve ideeën die een meerwaarde kunnen betekenen voor de andere partij. Traagheid zorgt voor draagvlak."

- Jos Vandikkelen

Geduldig bouwen aan een netwerk

Ondernemen doe je niet op een eiland. Ondernemen is kansen ontdekken, oplossingen bedenken voor maatschappelijke vraagstukken en behoeften, krachten bundelen. Daarvoor heb je als organisatie een netwerk nodig: contacten met mensen buiten je organisatie waarop je kunt steunen als het nodig is. Een netwerk uitbouwen vraagt tijd en geduld. Een goede netwerker luistert naar de behoeften van zijn stakeholders en houdt rekening met zijn belangen. Je maakt een analyse en werkt proactief zonder je eigen belang uit het oog te verliezen.

‘Neem mensen mee in je ideeën, maar wel voorzichtig zodat ze kunnen groeien’, zegt Jos. ‘Om de vruchten te kunnen plukken moet je kunnen afwachten en relativeren. Hou mensen wel wakker, blijf alert en zoek steeds naar balans om weerstand te voorkomen. Op het juiste moment kom je met innovatieve ideeën die een meerwaarde kunnen betekenen voor de andere partij. ‘Traagheid zorgt voor draagvlak.'

Een mooi verhaal van die traagheid is de fietsenstalling onder het Rector De Somerplein in het centrum van de stad, dat binnenkort een nieuwe uitbater zoekt voor hun fietsenstalling. VELO werd gevraagd om hiervoor kandidaat te zijn maar Jos twijfelde. Hij vond de taakomschrijving waarbij de uitbater vooral ‘bewaker’ moet zijn te beperkt voor de ontwikkeling van een doelgroepmedewerker. Ondertussen gebruikt VELO zijn netwerk volop om het takenpakket dynamischer, creatiever, innovatiever in te vullen. En dat vraagt tijd. Op een andere plek, bij de KU Leuven, ontwikkelde VELO mee aan een atelier. waar studenten hun fiets zelf kunnen herstellen. Door goed op tijd in te spelen op opportuniteiten binnen de stad en door gericht en op het juiste moment input te geven, zal het misschien lukken om – op termijn - iets dergelijks ook uit te bouwen voor de Leuvenaars.

Opportuniteiten zien en springen!

Het ontwikkelen van innovatieve ideeën vraagt ook dat je snel moet kunnen schakelen. Jos: ‘Geloof in wat je doet en zie mogelijkheden en verbanden. Elke crisis biedt namelijk opportuniteiten. Durf te handelen in het NU. Heb geen angst om te falen, niet elk experiment moet leiden tot resultaat. Zoek naar een evenwicht tussen loslaten en assertief zijn.’ Vernieuwers moeten nieuwe dingen blijven uitproberen, zegt Jos nog. En het lef hebben om kritisch te blijven en hun plaats op te eisen bij het beleid en bij partners.

Het team trajectbegeleiding van Velo ontwikkelde op die manier een nieuwe opleiding voor de doelgroepmedewerkers. Het Centrum Volwassen Onderwijs moest op zoek naar een ander type cursist voor een opleiding fietshersteller. De krachten werden gebundeld en doelgroepmedewerkers van VELO kunnen nu op de werkvloer een CVO-opleiding volgen, inclusief praktijk en extra taal ondersteuning. De kers op de taart is een echt diploma dat hen meer kansen geeft op de arbeidsmarkt. Jos vertelt trots dat dit concept ondertussen werd gekopieerd voor opleidingen in de zorg.

Maar zo was ook covid een uitdaging, vertelt Jos. ‘Financieel was het heel moeilijk voor VELO in de eerste lock-down, bovendien werken we met een specifieke doelgroep die veel nood heeft aan de verbinding met de werkvloer. We moesten dus niet alleen zoeken naar andere inkomsten maar ook naar andere manieren om in verbinding te blijven met onze mensen. Je moet dan negatieve gedachten omzetten in positieve energie.’

Je missie als kompas hanteren

‘Wel oppassen dat je niet begint te zweven’, lacht Jos. Missie en visie zijn je innerlijk kompas bij elke co-creatie. Sociale ondernemers moeten hun rol vinden en zich daar heel bewust van blijven. Zo werkt het ook voor VELO. Jos: ‘Wij willen ter plaatse handen en voeten zijn van deel-economie omtrent fietsmobiliteit.’

Een voorbeeld? In de week van de mobiliteit vroeg KBC aan VELO om alle fietsen van de Leuvense vestigingen van KBC te herstellen. Voor Velo was dit een onmogelijke opdracht, omdat de hoge werkdruk niet haalbaar bleek voor doelgroepmedewerkers. VELO komt zelf met een voorstel om een fietscheck te organiseren bij alle fietsen in plaats van herstellingen.

Innoveren en ondernemen lukt alleen maar als je ook intern voldoende draagvlak hebt, neem je personeel mee in wat je doet, maar loop niet te snel en hou je medewerkers in het vizier als je beslissingen neemt, vertelt Jos.

VELO laat zien dat wendbaarheid, creativiteit en strategisch denken zorgen voor innovatie en verandering.

Nu jij nog!

Hoe zou jij als (toekomstig) sociaal werker of sociaal ondernemer het verschil willen maken?

In Gesprek met

Jos Vandikkelen

Jos Vandikkelen, een sociaal ondernemer, een ondernemer die wendbaar is en aan de slag gaat met complexe uitdagingen, een strateeg en verbinder maar bovenal een bescheiden en warme mens met een hart voor mensen en mobiliteit. Jos is directeur van VELO vzw, een sociaal onderneming (Lokale Diensteneconomie) te Leuven die mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt de kans geeft om te groeien via opleiding, begeleiding en tewerkstelling en VELO zet zich in omtrent circulaire economie met als insteek fietsmobiliteit.

> Velo vzw

Luisterde en schreef het verhaal neer

Veronique Debeys

V eronique Debeys is docent & onderzoeker bij UC-Leuven-Limburg. Haar passie is communicatie en krachtgericht coachen.

Ze gelooft in krachten en talenten van mensen en organisaties. Mensen en groepen in beweging brengen is haar drijfveer.

Caroline Meyers

Sat, 13 Mar 2021 14:15:17 GMT

In gesprek met

Caroline Meyers, Departement Werk en Sociale Economie

VISIONAIR DENKEN MAAKT LOOPBANEN
FUTURE-PROOF

Door Nicole Meeusen

| maart 2021 |

“Kwaliteitsvolle arbeid geven op een niveau waarop mensen kunnen functioneren, dat is een moeilijke uitdaging voor onze arbeidsmarkt. Zeker gezien die arbeidsmarkt ook nog eens onderhevig is aan slingerbewegingen.” Een stevige binnenkomer in een gesprek met Caroline Meyers over duurzame loopbanen en de uitdagingen waarvoor alle spelers op de arbeidsmarkt staan om daarnaar te streven. Maar ik onthoud vooral een gesprek over visionaire toekomstsporen.

Afstanden overbruggen in Corona tijden doen we via Zoom. Kleine technische mankementen raken niet aan de kwaliteit van ons gesprek door het enthousiasme van mijn gesprekspartner. Caroline werkt al bijna 25 jaar bij het vroegere ESF agentschap, nu ingebed in het Departement Werk en Sociale Economie – afdeling ESF en Duurzaam ondernemen, als Expert transnationaliteit en kennismanagement.

Het is fijn dat ik haar mag interviewen. Onze wegen kruisen elkaar al bijna diezelfde 25 jaar. Caroline neemt me na een korte bijbabbel met een vurige vaart mee in haar verhaal.

"Kwaliteitsvolle arbeid geven op een niveau waarop mensen kunnen functioneren, dat is een moeilijke uitdaging voor onze arbeidsmarkt. Zeker gezien die arbeidsmarkt ook nog eens onderhevig is aan slingerbewegingen"

- Caroline Meyers

Van doelgroep focus naar een inclusief beleid

Caroline : ‘Het thema ‘loopbaan’ is altijd belangrijk geweest binnen de oproepen van het ESF. Waar in het begin de focus lag op doelgroepenbeleid, als middel om mensen te laten participeren op de arbeidsmarkt, is deze verschoven naar een inclusief beleid als basisvoorwaarde. Dat heeft natuurlijk ook veel te maken met de slingerbewegingen op de arbeidsmarkt. Voor de crisis in 2008 moest iedereen geactiveerd worden. Tijdens de crisis moesten de minst makkelijk inpasbaren ruimte maken voor zij die meteen inzetbaar waren. Die onmiddellijke inzetbaarheid was echter voor velen onmogelijk. Nu is de slinger weer teruggeslagen. Een loopbaan voor iedereen die zinvol is, geeft mensen eigenwaarde. Dat laatste is mijn drive’, geeft Caroline aan.

Hoe zet je het thema “Duurzame loopbanen" in de wereld, in een steeds veranderende samenleving en een fluctuerende arbeidsmarkt?

Van age - naar career management

Caroline: ‘Jaren geleden nam ik vanuit het ESF (Europees Sociaal Fonds) deel aan een Europees netwerk over ‘age management’ met het oog op het lanceren van oproepen voor 55-plus medewerkers. Hoe kunnen we meer kansen geven aan 55-plus medewerkers en zorgen voor uitdagende functies binnen de arbeidsmarkt? Dat was de centrale vraag waar we ons met verschillende landen over hebben gebogen en ook veel over leerden. Het netwerk was echter zowel wat deelnemers betreft als in de tijd beperkt. Een nieuwe oproep van de Europese Commissie zelf breidde een vervolg hierop en gaf een nieuwe wending in het verhaal: van ‘age’ management naar ‘career’ management.’

Waarom je richten op één bepaalde groep in een organisatie?

Caroline : ‘In deze vraag die we ons stelden binnen dit nieuwe netwerk, zie je ook weer die slingerbeweging. Van doelgroepenbeleid naar ‘iedereen moet aangesproken worden’. Een inclusief beleid dus binnen bedrijven waarin elke doelgroep zijn plaats moet vinden.

Tegelijk is blijven inzetten op activeren de boodschap: “you are in the drivers seat”. We hebben het dus over ondersteuning maar ook over de eigen verantwoordelijkheid als het om loopbanen gaat. Je moet mensen wel de tools maar ook de verantwoordelijkheid geven om aan hun loopbaan te werken. Ook dit netwerk bestond uit een kleine groep, maar werd wel met argusogen gevolgd door de Europese Commissie die het thema ‘duurzame loopbanen’ erg belangrijk vond. We hebben de academische wereld aangezocht om een basispaper te maken over dit thema. Deze insteek hebben we besproken met verschillende Vlaamse en Europese stakeholders.’

Van dwangbuis naar drive

Caroline : ‘In deze basisnota zijn een aantal principes opgenomen. Een loopbaan moet geen citroenmodel worden. Op bepaalde momenten moet je er uit kunnen stappen. Voor een sabbatical, of om ondernemer in bijberoep te worden, of om even werkloos te zijn, … Blus mensen niet uit zodat ze blij zijn om op pensioen te gaan, geef ruimte zodat ze na hun pensioen nog uitdagingen willen aangaan. Geen moeten werken, maar wel je werk zien als een soort hobby.’

Future search

Caroline : ‘Vanuit deze inzichten is de goesting ontstaan om een ‘future search’ op te richten. “Hoe ging het in het verleden? Hoe gaat het nu? Wat is er al geëvolueerd en hoe zouden we in de toekomst nog kunnen evolueren?” Deze vragen hebben we ons in deze future search gesteld om tot een visionaire boodschap rond duurzame loopbanen te komen met mensen die beslagen zijn op de arbeidsmarkt. Allemaal vanuit verschillende invalshoeken, uit verschillende categorieën: uit de assessment-wereld, academici, bedrijven, sociale economie, projectpromotoren, sociale partners. Een amalgaam van mensen met elk hun eigen visie. Zoveel mensen, zoveel meningen ook. Dat liep natuurlijk soms wel wat stroef en het was zoeken naar 1 gedragenheid. Uiteindelijk, mede dankzij een goede, strenge facilitator, werd er een rapport opgeleverd. Het resultaat was niet helemaal wat we er van verwacht hadden. Uiteindelijk blijven mensen altijd meer steken in een as is situatie als visionair.

Minder stoffig

Caroline : ‘We besloten om dan maar de visionaire stukken eruit te halen en samen te werken met een ‘believer’. Dat werd Ans De Vos, professor van de Antwerp management school. Deze samenwerking was een mooi voorbeeld hoe ESF als organisatie een influencer kan zijn voor de academische wereld. Wat we in dit Europees project hebben gedaan, heeft haar visie over duurzaam loopbaanbeleid mee op de rails gezet. Uiteindelijk heeft de future search en deze samenwerking met Ans geleid tot mooie resultaten: een ludiek filmpje over duurzaam loopbaanbeleid en een boek Developing Sustainable Careers Across the Lifespan –iets wat ESF niet vaak doet. Én een bredere scoop en manier van kijken dan ervoor. Future Search heeft het ESF voor stakeholders en promotoren minder stoffig gemaakt, opengesteld voor nieuwe projectpartners en nieuwe ideeën.’

Promotoren, ga voorbij het normale

Caroline : ‘Vorig jaar organiseerden we op een gelijkaardige manier een visionaire genderdag met een zeer breed en divers deelnemersveld. Soms kijken we immers te eng naar stakeholders die gericht zijn op de arbeidsmarkt. Er waren mensen uit de sport- en kunstwereld, academici, leiders van hoog technologische bedrijven, … Zelfs Trixie Whitley brainstormde een halve dag mee.

Ik wil mensen horen die me kunnen raken en inspireren. Ik ben op zoek naar sparring partners. Dat is het juiste woord: sparring partner.

We moeten durven inzetten op samen visionair nadenken. Soms worden ESF-oproepen gelanceerd door impulsen van het beleid. En dat is ook nodig. Maar tegelijk wil ik met het ESF ook visies naar voor schuiven. Visionair kunnen inzetten op oproepen. Daarom heb ik nieuwe thema’s in de oproep transnationaliteit naar voor geschoven. De instrumenten en aanbevelingen uit deze transnationale projecten moeten er na twee jaar nog staan. Ze moeten futureproof zijn. Laten we voorbij gaan aan het normale en nadenken over het vernieuwende. The sky is the limit voor de promotoren. Dus speel niet op safe.’

“Blijf geloven dat we ergens zullen landen, daar waar het goed is om te zijn”

- Caroline Meyers

Een speler mee op het veld

Caroline: ‘Mijn wens voor ESF is hiermee sterk verbonden. Ik zie het ESF van de toekomst als een organisatie die proeftuinen begeleidt en vernieuwende projecten mee op de wereld zet als kenniscentrum. Projecten die over 2 jaar nog steeds futureproof zijn, zoals ik al verteld heb.

Misschien ben ik soms een dromer. Mijn collega’s helpen me om met mijn twee voeten op de grond te blijven. Tegelijk daag ik hen uit om op een andere manier dan enkel via het lezen van projecten, aan de kar te trekken.

Als ik mag dromen waar ik met het ESF nog naar toe wil, dan is dat enerzijds dat we dat kenniscentrum zijn. Dat we als een speler mee op het veld staan, in plaats van enkel maar een speler te zijn die geld geeft. Maar tegelijk ook dat we met het ESF de moed hebben om een lerende organisatie te worden. Dat we verspreiden wie met wat bezig is. Meegeven wat de promotoren allemaal hebben ontwikkeld. Zodat het warm water niet opnieuw moet uitgevonden worden. We zetten al stappen in de goede richting, maar ik heb toch het gevoel dat de producten die met de Europese en Vlaamse middelen gemaakt worden al te vaak in de kast belanden, ook al zijn het soms heel goede en relevante producten. Als ze al door de eigen organisatie blijvend gebruikt worden, mogen we al tevreden zijn. Maar jammer genoeg raken de producten niet altijd verspreid op de Vlaamse arbeidsmarkt.’

Je m’amuse

Caroline : ‘Nu ik dit verhaal zo vertel zie ik een aantal elementen die belangrijk zijn om mensen mee te krijgen. Zowel mijn interne collega’s, als de promotoren die op ESF oproepen indienen. Zo moet je af en toe durven inbeuken tegen wat er gezegd wordt. Al blijft het belangrijk om anderen mee te krijgen, hen te enthousiasmeren. Anders blijf je steken in het vechten tegen windmolens. Ik ben geen Don Quichot, hé. Het voor- of nadeel van ergens lang te werken maakt tegelijk dat je denkt dat de dingen hun tijd wel zullen krijgen.

En vooral, en dat is een constante voor mij binnen ESF: ‘ moi, je m’amuse ’!

Ik heb meestal dat kunnen doen waarvan ik dacht dat het zou kunnen werken. Daar heb ik mijn energie uitgehaald: ‘yes, I did it!’

Ja!

Caroline: ‘Ik zet ook mijn sterktes in om mensen mee te nemen in mijn verhaal. Ik zorg dat het interessant is wat ik voorstel en dat het goed in elkaar steekt. Ik verwacht ook niet het onmogelijke en stel me zelf veerkrachtig op. Mezelf constant uitdagen geeft me energie.

Vaak hoor ik dat ik zoveel geloof uitstraal, dat anderen daar zelf enthousiast van worden en bijna niets anders dan “ja” kunnen zeggen op mijn voorstel. Dus als ik een boodschap mag meegeven, dan is het wel deze: blijf geloven in verandering!’

In Gesprek met

Caroline Meyers

Caroline Meyers startte haar carrière aan de KULeuven als wetenschappelijk medewerker rond intergemeentelijke samenwerking. In 1996 stapte ze dan over naar het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap om het Europees Sociaal Fonds (ESF) te versterken. Eerst vooral bezig met langdurig werkzoekenden en doelgroepenbeleid om daarna ook andere thema’s aan te snijden zoals loopbaanbeleid, armoede, sociale innovatie, gender.

Momenteel is Caroline vooral bezig met de transnationale werking binnen ESF Vlaanderen en is ze de voorzitter van de Europese Community of Practice rond Employment. Nieuwe horizonten opzoeken en cultuur in de brede zin van het woord zijn andere energie gevers in haar leven.

> ESF-Vlaanderen

Luisterde en schreef het verhaal neer

Nicole Meeusen

Nicole Meeusen is procescoördinator bij Stebo. Samen met haar collega's zet zij haar schouders onder diensten die een brug slaan tussen overheid en publiek.

Nicole is gepassioneerd door “de groei van mensen in hun leven & loopbaan”. Storyweaving laat mensen in gesprek groeien. Daar wil Nicole voor gaan.

> Stebo

Hilde Van Ransbeke

Sat, 13 Mar 2021 13:17:48 GMT

In gesprek met

Hilde Van Ransbeke, Team Wonen Stebo

SAMEN BOUWEN AAN FLORERENDE GEMEENSCHAPPEN

Door Frouwke Bormans

| maart 2021 |

Hoe bouw je samen aan een gemeenschap? Hilde Van Ransbeke droomt van florerende buurten: gemeenschappen, waar actief burgerschap en verbinding centraal staan. En waar lokale besturen openstaan voor inspraak van haar burgers. Ze ziet heel wat kansen liggen waarrond bewoners en beleid samen aan de slag kunnen gaan.

Als coördinator van team Wonen binnen sociale onderneming Stebo, bouwde Hilde expertise op rond participatie en co-creatie tussen het lokale beleid en bewoners. De complexe uitdagingen waar zij samen voor staan liggen onder meer in kwaliteit van wonen en in een leefbare en veilige woonomgeving.

Daar, in elk dorp of wijk kunnen mensen ervaren dat ze het samenleven best samen vorm kunnen geven.

"Met participatieprocessen plant je zaadjes, die kunnen uitbloeien tot iets moois. En daar plukken zowel bewoners als beleidsmakers de vruchten van."

- Hilde Van Ransbeke

Zaadjes planten

Participatie is geen vreemd woord meer voor gemeentebesturen. Toch schrikt het betrekken van burgers het beleid nog vaak af. Het bewustmaken van politici om mensen te betrekken in de uitvoering van beleidsplannen ziet Hilde als één van haar missies. ‘Wanneer het beleid rekening houdt met alle lagen, kom je tot gedragen beleidsplannen,’ zegt ze.

Belangrijk, wat Hilde daar zegt. Want als je er goed over nadenkt, dan zijn de vraagstukken waarmee een lokaal bestuur werkt, meestal van die aard dat ze niet zomaar achter tekentafels en in vergaderlokalen van deskundigen kunnen worden opgelost. Het gemeentelijke beleid raakt aan het leven van burgers. Onderwijs, ruimtelijke ordening, wonen, veiligheid, milieu (om er een paar te noemen) zijn sectoren waarin complexe uitdagingen spelen. De stem van deskundigen is daarin belangrijk, maar de ervaringen, ideeën en bijdragen van bewoners zijn net zo onmisbaar om tot duurzame oplossingen te komen. En dan is kennis en kunde omtrent participatief werken best welkom.

Hilde maakt hiervoor de vergelijking met permacultuur, waar ze zelf door geboeid is. ‘Eigenlijk doe je zoiets als een vruchtbare bodem creëren. Door een goed zicht op de verschillende bodemlagen kan je een optimale samenstelling van de grond bekomen. En goede grond zorgt voor mooie oogsten. Met participatieprocessen plant je zaadjes, die kunnen uitbloeien tot iets moois. En daar plukken zowel bewoners als beleidsmakers de vruchten van.’

Building communities

Hilde en haar team experimenteren al vele jaren met participatieprojecten in lokale gemeenschappen. Wonen en woonomgeving zijn dan ook thema’s die nogal wat mensen raken. Bewoners, bezoekers, beleidsverantwoordelijken en lokale bestuursmedewerkers hebben er elk op een eigen manier belang bij. Hilde: ‘Het samenbrengen van verschillende belanghebbenden rond levende (woon)thema’s binnen een wijk of dorp, bracht al vaak een (nieuwe) dynamiek op gang. Door bewoners te bevragen en te betrekken, creëer je immers betrokkenheid. Die betrokkenheid maakt dat bewoners zelf engagementen binnen hun gemeenschap opnemen. En gelijktijdig wordt er ook gewerkt aan het verbinden van mensen.’

De winst van een participatieve aanpak voor het beleid zit ‘m in de massa frisse inzichten en ideeën van bewoners en andere lokale actoren, vult Hilde aan. Die nieuwe kennis geeft een zicht op noden en behoeftes van een gemeenschap. Die kunnen waardevol zijn voor bijvoorbeeld (ruimtelijke) ingrepen in de omgeving en het vormgeven van een woonbeleid. Beleidsverantwoordelijken die daarmee aan de slag gaan, zullen daarvoor dan vaker steun en medewerking van de burger ervaren. ‘Door met burgers in gesprek te gaan, vergroot je zo de kans om tot gedragen en duurzame projecten te komen,’ zegt Hilde. ‘Zo brachten we al in verschillende buurten bewoners, beleid, kerkfabriek en betrokken actoren samen rond de herbestemming van hun kerk. Door open gesprekken te voeren over mogelijke invullingen van het kerkgebouw, luisterend naar de noden en behoeften van alle gesprekspartners, ontstond een gedeeld perspectief.’

Blanco blad

Een participatieve aanpak is anders dan wat lokale besturen tot op vandaag meestal gewend zijn. Gekende processen en werkwijzen geven een houvast. Het zijn vertrouwde paden die toekomen op een veilige bestemming. Inspraak geven aan burgers houdt in dat we moeten durven afstappen van die vertrouwde wegen en kaders.

Participatief werken vraagt om een andere, meer empathische benadering van mensen, volgens Hilde. Door met een open blik te kijken naar mensen, kunnen hokjes en beleidsdomeinen overstegen worden. Burgers zijn immers actieve wezens, die samen kunnen bouwen aan hun gemeenschap. Hilde: ‘Durf het open te gooien om nieuwe werkwijzen te ontwikkelen. En heb vertrouwen dat je een blanco blad samen kan vullen.’

In Gesprek met

Hilde Van Ransbeke

Hilde Van Ransbeke werkt meer dan 15 jaar bij vzw Stebo. Ze begeleidt en coacht een team van medewerkers die bijdragen aan het lokaal woonbeleid in 15 gemeenten in 5 intergemeentelijke samenwerkingsverbanden. In haar werk en leven heeft ze aandacht voor groei en bloei van mensen, groepen en ideeën.

> Stebo

> Team Wonen

Luisterde en schreef het verhaal neer

Frouwke Bormans

Frouwke Bormans is architect bij sociale onderneming Stebo. Ze waakt samen met de gemeenten over goede woonkwaliteit.

Met haar kennis als architect adviseert ze bewoners en eigenaars in hun woonplannen.

Geïntrigeerd door Haspengouwse dorpen en haar bewoners zet ze haar schouders onder participatietraject Dorp aan zet. Met als doel een brug te bouwen tussen beleid en bewoners

> Team Wonen Stebo

> Dorp aan Zet

Rudi Nuytemans

Tue, 02 Mar 2021 19:49:54 GMT

In gesprek met

Rudi Nuytemans, Water voor Mabele & Armen Tekort

ZAAIEN IN VRUCHTBARE AARDE

Door Eva Wuyts

| januari 2021 |

Het gaat niet goed met de wereld. Dat zeggen we vaak tegen elkaar. En dan halen we tegelijk onze schouders op. Wat kunnen wij daaraan doen? De politiek dit, de grote multinationals dat, China zus en Europa zo. We schudden moedeloos ons hoofd en gaan verder met het leven van alledag. Rudi Nuytemans niet. Rudi gelooft in een rechtvaardige wereld en blijft zoeken en actie ondernemen om die wereld voor iedereen waar te maken. Hij wil mensen bewust maken, betrekken, hen uitnodigen om zelf ook een klein stapje te zetten. Net zoals in de parabel van de zaaier, vinden niet alle zaadjes die hij verspreidt vruchtbare aarde. Maar sommige wel, en wat er dan groeit maakt de wereld mooier.

Ik leerde van Rudi de kracht van kleine acties en het onwrikbare geloof in de noodzaak ervan . Dat wil ik met jou delen. Om zo ook een zaadje te planten. Hopelijk in vruchtbare aarde.

"Kijk wat zich aandient Met herhaling en aandrang. Vanuit dagelijkse contacten, vanuit de media. Welk thema lijkt steeds weer op jouw pad te komen?"

- Rudi Nuytemans

Rudi is 74. Gepensioneerd leerkracht Frans van het Xaveriuscollege in Antwerpen, nu drukker dan ooit actief als vrijwilliger.

Rudi heeft de wereld erg zien veranderen. Veel vooruitgang, maar op bepaalde vlakken toch ook niet. De onrechtvaardigheid van honger of (kans)armoede, het is waanzin dat dat nog steeds bestaat. Dat we dat durven toelaten. Beschamend dat we met z’n allen denken dat het ok is zo, de wereld waarin we leven, de wereld die we achterlaten voor de volgende generatie. Rudi voelt zich soms wanhopig.

“Maar de durf om te beginnen zit in de wanhoop.”

Zijn droom is groot. Een rechtvaardige wereld. Maar hij kan hem niet kleiner maken. Dat is de basis.

Zo’n grote droom wordt algauw een steile berg waar je moedeloos naast gaat zitten. Zoveel complexe factoren spelen mee, allemaal boven jouw hoofd, buiten jouw controle. Wat kan jij nu doen aan de ongelijkheid tussen rijk en arm, de macht van het geld, de macht van de media, de onbekwaamheid van de politiek, de onverschilligheid van de mens?

Aha. De onverschilligheid van de mens.

Jij bent een mens. Jij bent niet onverschillig.

Jij kent mensen. Zijn zij onverschillig?

Daar kan je iets aan doen.

Dat is de spade waarmee Rudi de steile berg te lijf gaat.

“Het tegenovergestelde van onverschilligheid is betrokkenheid.”

Betrokkenheid vertrekt vanuit bewustzijn. Dat het zo niet verder kan, dat we dingen anders zullen moeten gaan doen. Dat we verantwoordelijkheid dragen.

Bewustzijn vertrekt vanuit nieuwsgierigheid. Willen weten wat er in de wereld gebeurt. Dat is onze eerste plicht als mens.

Rudi is nieuwsgierig. Wat hij leest, kijkt, hoort en voelt in de wereld heeft hij 42 jaar langs als leerkracht Frans aan jongeren meegegeven. Nu verweeft hij het in zijn vele gesprekken met vrienden en familie, in zijn nieuwsbrieven naar het clubje gepensioneerde leerkrachten en de supporters van de twee vzw’s die hij heeft opgericht. Hij zegt wat hij belangrijk vindt en waarom. Hij doet nieuwsgierigheid, bewustzijn en wie weet betrokkenheid ontstaan. Ja, misschien bereikt hij maar een kleine cirkel mensen. Maar de golven gemaakt door het kleine steentje dat het oppervlak van hun bewustzijn beroert, deinen verder uit dan hij zelf kan kijken.

“Je moet (be)leven wat je zegt.”

Rudi leerde me het belang van actie ondernemen. Salonpraat volstaat niet. Preken werkt niet. Wees een voorbeeld. Doe iets, zorg dat er iets beweegt. Ook al is het beperkt. "Kijk wat zich aanbiedt. Met herhaling en aandrang. Vanuit dagelijkse contacten, vanuit de media. Welk thema lijkt steeds weer op jouw pad te komen?"

Voor Rudi is dat thema water. Vanuit zijn jarenlange ervaring met het scholenproject Mabele (vruchtbare aarde) in Congo is het belang van toegang tot zuiver water voor hem een evidentie. Voor gezondheid, voor een goed leven. In 2018 richtte hij de vzw Water Voor Mabele op om fondsen te verzamelen om de toegang tot drink- en regenwater voor een Congolees ziekenhuis en de omwonenden te verbeteren. Water voor Mabele werkt ook aan bewustzijn hier bij ons door leerkrachten en scholen te inspireren om op WereldWaterDag (elk jaar op 22 maart) leer- en doe-activiteiten rond water te organiseren. Kinderen worden nieuwsgierig. Kinderen creëren bewustzijn bij ouders.

De droge zomer van 2019 bracht de waterproblematiek ineens ook veel dichter bij. We mochten ons zwembad niet meer vullen, onze auto niet meer wassen. We moesten regenwater gebruiken om de planten water te geven. Want elke druppel telt. Rudi zag een nieuwe opportuniteit om actie te ondernemen. Een nieuw “clubken” was geboren. Onze Druppel Telt! wil mensen inspireren en praktisch ondersteunen om thuis zoveel mogelijk regenwater op vangen.

“Blijven geloven en voortdoen.”

Rudi twijfelt vaak. Heeft het zin, is dit wel de juiste weg? Dit helpt hem om verder te doen.

Houd het haalbaar . Maak een simpel plan. Maar met een grote ambitie.
Niet teveel nadenken . Dan geraak je verstrikt in de wat als en ja maar. Begin.
Werk samen . Je hebt mensen nodig die er mee in geloven. Als je die nog niet hebt, ga daar dan als eerste werk naar op zoek.
Zorg voor ontmoeting met mensen. Je zal versteld staan van het engagement dat al leeft. De onverschilligheid die er toch niet is. De betrokkenheid zit net onder het oppervlak, heeft enkel jouw uitgestoken hand of duwtje in de rug nodig om concreet te worden. Jouw uitnodiging biedt een makkelijke manier om het goede te doen. Die zullen mensen vaak, met plezier, aannemen.

Rudi vindt de parabel van de zaaier de mooiste parabel.

Een deel van het zaad valt op de rotsen, een deel in de doornen, een deel wordt opgegeten door vogels.

D e boer blijft niet teleurgesteld staan bij de rotsen of zwaait zijn vuist machteloos naar de vogels. Hij vindt het vanzelfsprekend om door te gaan. Om te blijven geloven in de zaden die in de vruchtbare aarde terecht komen en de vruchten die daaruit zullen groeien.

Niet enkel onze druppel telt. Ook onze zaadjes.

Wat kan jij zaaien om deze wereld mooier te maken?

Waarom ben je nog niet begonnen?

In Gesprek met

Rudi Nuytemans

Rudi heeft als leerkracht Frans op het Xaverius college 42 jaar lang jongeren gemotiveerd om na te denken. Over de wereld en hun plaats daarin. Op Xaverius was hij jarenlang trekker van het Mabele project dat financiële ondersteuning bood aan een ziekenhuis en school in Congo en via jaarlijkse uitwisseling leerlingen bewust maakte. Sinds zijn pensioen is Rudi actief betrokken als vrijwilliger bij vzw ArmenTeKort om de onrechtvaardigheid van kansarmoede in België aan te pakken.

In 2018 richtte hij vzw Water voor Mabele op om het ziekenhuis in Congo te voorzien van duurzaam drink- en regenwater. Dit thema zet zich verder in het project Onze Druppel Telt! dat gratis ondersteuning biedt aan inwoners van Antwerpen en omstreken bij het plaatsen van regentonnen. Tussendoor organiseert Rudi activiteiten voor de club van Xaverius senioren, zorgt voor een propere straat als straatvrijwilliger in Antwerpen, geeft bijscholingen Frans aan leerlingen die het moeilijk hebben, en volgde een opleiding tot leesbegeleider om een samen-leesgroep te starten in een lagere school. Rudi gelooft in een rechtvaardige wereld en zaait overal zaadjes om die te realiseren.

> ArmenTekort vzw

> Water voor Mabele

> Onze Druppel Telt!

Luisterde en schreef het verhaal neer

Eva Wuyts

Eva Wuyts is nieuwsgierig naar de wereld, en haar plaats daarin. Ze ging eerst op zoek naar antwoorden tussen de sterren, maar besefte na een tijdje dat haar plaats dichterbij is. Op aarde, in verbinding met mensen. Als onderzoeker en consultant ondersteunt ze organisaties, projecten en mensen om inzicht te krijgen in de impact die ze realiseren en hoe ze die kunnen optimaliseren. Om allemaal samen te bouwen aan een duurzame wereld waarin iedereen zijn of haar potentieel mag en kan realiseren. Het doet Eva veel deugd om als storyweaver in gesprek en verbinding te mogen gaan met mooie mensen die hiertoe elk op hun manier een belangrijke steen toe bijdragen.

Cindy Westhovens

Tue, 02 Mar 2021 19:19:53 GMT

In gesprek met

Cindy Westhovens, Stad Genk

WE STAAN DICHTER DAN OOIT BIJ TRANSITIE NAAR VERNIEUWENDE WOONVORMEN

Door Grete Gysen

| december 2020 |

Aanvragen om te mogen wonen in een zeecontainer of in een uit Oostenrijk overgekomen chalet. Het zijn maar enkele voorbeelden van vragen waar Cindy Westhovens, architect stedenbouwkundige van de stad Genk, de laatste jaren mee geconfronteerd wordt. Cindy stelt vast dat hedendaagse woonwensen steeds vaker afwijken van het traditionele patroon. “Wij staan voor een trendbreuk, een transitie. Vernieuwende woonvormen maken hun intrede.”
In het gesprek wordt duidelijk dat de Genkse stedenbouwkundige midden in een complex werkveld staat dat steeds verandert. Meerdere actoren zijn immers betrokken bij het woonbeleid. Samen geeft men invulling aan nieuwe manieren van wonen. Dit vraagt een open blik, creativiteit en lef om te experimenteren.

"De gronden worden duur, de ruimte wordt schaars, het klimaat wijzigt. Er moet iets veranderen. Beetje bij beetje komt er meer draagvlak voor andere woonvormen. Dat gaat niet van vandaag op morgen."

- Cindy Westhovens

Anders kijken naar wonen

Het gemeentelijk woonbeleid speelt in op de ruimte die steeds kleiner wordt en de uitdaging om wonen betaalbaar te maken. Enerzijds stimuleert de stad Genk nieuwe woonvormen zoals onder meer co-housing, zorgwonen, generatiewonen, tiny houses en containerwonen anderzijds is nog niet iedereen hier klaar voor. “Mensen zijn nog niet zo ruimdenkend en houden vast aan de manier van wonen zoals ze zijn opgegroeid. Men heeft nog niet veel kennis van andere woonvormen.” Toch merkt Cindy dat er vanuit een noodzaak naar meer betaalbare en kwalitatieve woningen beetje bij beetje meer draagvlak komt voor dit anders bouwen. Steeds meer mensen hechten belang aan groen, open ruimte en stilteplekken in hun eigen woonomgeving.

Sneeuwbaleffect

De nieuwe manieren van wonen zijn nog niet zo gekend en worden nog geregeld op vooroordelen onthaald. Het nu sterk opkomende co-housing is daar een voorbeeld van. Cindy bezocht projecten in Zurich en raakte helemaal overtuigd van de voordelen van co-housing. Zo neemt de kwaliteit van de leefruimte en buitenruimte toe wanneer je bijvoorbeeld een wasruimte, een ontspanningsruimte en een centrale berging met elkaar deelt.

Mensen denken vaak dat ze al hun privacy moeten opgeven maar dat is niet het geval. Om ze zelf de positieve kanten te laten ervaren is het belangrijk om goede voorbeeldprojecten te laten bouwen. Zo creëer je een draagvlak voor woonvormen die afwijken van het traditionele wonen. Hier is een rol weggelegd voor onder meer de stad, de architecten en stedenbouwkundigen, de projectontwikkelaars en de sociale huisvestingsmaatschappijen. “Door een goed voorbeeld te geven, kan je anderen weer overhalen om hetzelfde te doen en creëer je hierdoor een sneeuwbaleffect.”

“ We krijgen de zotste vragen binnen. Mensen willen in een zeecontainer wonen of willen een chalet laten overkomen. Zo’n experimenten worden vaak afgeremd. We mogen hier meer met een open blik naar kijken.”

- Cindy Westhovens

Durven experimenteren

Als stad kan je mee die context creëren waarbinnen experimenten mogelijk zijn. Het bestaande wettelijk kader lijkt soms op het eerste zicht deze experimenten in de weg te staan. Het vraagt creativiteit en een ruimdenkende houding. Er zijn al mooie voorbeelden van hoe de stad als partner meedenkt met de bouwheer. In een recente bouwaanvraag was de stad akkoord dat het tekort aan parkeerplaatsen werd gecompenseerd met deelauto’s. Een duurzame oplossing die past binnen het woonbeleid van de stad Genk. De toekomst zal uitwijzen of dit zal werken. De toekomstige bewoner moet immers een deel van zijn vrijheid opgeven, denkt Cindy. Langs de andere kant vindt ze het belangrijk om toch te durven experimenteren. “De ene keer zal het lukken de andere keer misschien niet, zolang we maar leren voor de toekomst. “

Verwerven van kennis in een netwerk met anderen

De transitie van de woonmarkt lijkt definitief ingezet. Het wordt een complexe uitdaging om die te voltooien. Er zijn immers nog al wat partners betrokken bij woonbeleid elk vanuit hun eigen rol. De laatste jaren ervaart Cindy dat deze partijen naar een zelfde doel toe werken. Het gaat vooruit en de richting is goed. Bouwheren, architecten, vergunningverlenende overheden en sociale huisvestingsmaatschappijen verdiepen zich steeds meer in nieuwe duurzame woonvormen. De kennis hierover raakt meer verspreid. En dat is goed nieuws. “Want wanneer we met z’n allen vanuit onze rol open staan voor een nieuwe manier van wonen en out of the box durven denken, zullen we verandering zien.”

Hoop voor de toekomst

'Ik hoop dat iedereen een plek vindt om gelukkig te zijn, in welke soort woning dan ook. Dat kan gaan van sociale woning tot zorgwoning, tot villa. Want iedereen is op zoek naar iets anders', zegt Cindy nog.

We zitten duidelijk op een kantelpunt. Ik heb alvast met haar een afspraak gemaakt voor de toekomst. Over vijf jaar kijken we samen terug naar hoe de Genkenaar woont. We verwachten dan nieuwe duurzame woonvormen te zien. Projecten die een inspiratie kunnen zijn voor anderen.

In Gesprek met

Cindy Westhovens

Cindy Westhovens is architect stedenbouwkundige bij de afdeling omgevingsvergunning en handhaving in de stad Genk. Ze startte haar carrière in 1998. Thema’s als kwaliteitsvol en betaalbaar wonen voor iedereen, stedenbouw en duurzame mobiliteit liggen haar nauw aan het hart.

De afgelopen 22 jaar heeft ze het woonbeleid in haar stad zien evolueren. Vanuit de recente ontwikkelingen van de afgelopen 5 jaar, kijkt Cindy hoopvol naar de toekomst. Er is een transitie bezig naar nieuwe duurzame woonvormen, ook in de stad Genk.

> Stad Genk

Luisterde en schreef het verhaal neer

Grete Gysen

Grete Gysen (1968) is onderzoeker en lector bij de hogeschool UCLL.
Tijdens haar loopbaan kreeg ze vanuit verschillende rollen de kans om complexe uitdagingen aan te gaan. Als projectleider, beleidsmedewerker, adviseur, onderzoeker, opleider. In een stad, in het onderwijs, in de privé. Het waren stuk voor stuk boeiende ervaringen die haar vormden tot de persoon die Grete vandaag is: iemand die samen met anderen het verschil wil maken. Steeds vanuit een onderzoekende en nieuwsgierige houding op zoek naar datgene wat telt.

Ingrid Larik

Mon, 01 Mar 2021 14:15:19 GMT

In gesprek met

Ingrid Larik, flexvia

ALLES BEGINT BIJ ZORGEN VOOR ELKAAR
EN DE OMGEVING

Door Lili Matthijs

| januari 2020 |

Deze tijden brengen nieuwe kansen om met problemen en met elkaar om te gaan. Ondernemen met openheid van geest en hart zal daarbij hyperbelangrijk zijn. En consequent en congruent handelen. Dat zijn belangrijke inzichten die doorheen het gesprek met Ingrid Larik naar boven komen. Zij is zaakvoerder van Flexvia en co-founder bij de 2BEFutureFit alliantie. Ze ondersteunt bedrijfsleiders in het verduurzamen van hun organisatie. Dat betekent voor haar inzetten op mensen én een duurzaam businessmodel: zorg dragen voor de mensen in de organisatie, voor de samenleving en het milieu door bewust naar positieve impact te streven in alles wat de organisatie onderneemt.

Ingrid focust als mediator en organisatieadviseur op de kwaliteit van de interacties en de besluitvorming. Zonder dialoog en inbreng (participatie) verbinden mensen zich niet met elkaar noch met de ambities van de organisatie. Een open communicatie- en leercultuur is een indicatie dat de organisatie zichzelf telkens kan heruitvinden wanneer dat nodig is. Er kan dan organisatiebreed nagedacht worden over duurzame ontwikkelingsdoelstellingen en circulaire economie bijvoorbeeld. En je daar op organiseren. De juiste randvoorwaarden en structuren zorgen ervoor dat er geïnspireerd samengewerkt wordt en mensen en organisatie gedijen.

"Organisaties zijn conversaties. Hou de dialoog gaande. Zoek consent in plaats van consensus. Je verhaal is daarbij kompas en kader."

- Ingrid Larik

Wees bewust van jezelf en van de toekomst

Ingrid hoopt dat meer organisaties het kantelpunt bereiken waar ze het normaal vinden om positieve impact te creëren. “De kanteling is dat je mens kunt zijn en je ervan bewust bent dat je deel uitmaakt van een groter geheel. Zorg dragen voor elkaar en de omgeving moet een tweede natuur zijn.” Haar rol is om mensen te helpen hun stem, hun verhaal te vinden, hun noden en ambities te kunnen uiten op een constructieve manier én ernaar te handelen.

“Toekomstbewust zijn houdt in dat je gaat verduurzamen op alle vlakken. Vandaag wordt verduurzamen als term té eng ingevuld. Het gaat niet alleen om zorgen voor continuïteit maar ook om herstellen (of regenereren) van wat beschadigd of uit evenwicht is. Dat overstijgt de louter ecologische invalshoek (denk afvalbeheer, hergebruik materialen, Co2 uitstoot verminderen…). Er is ook de economische (verdienmodellen) , de sociale (relaties bv.) en de spirituele invalshoek(zingeving). Het gaat om een integrale benadering die samengevat wordt in de 5 P’s van de Verenigde Naties: people, planet, prosperity, partnerships en peace”, legt Ingrid uit.

Eerst moet het organisatieverhaal goed zitten

Verduurzamen is een strategische oefening en wanneer je verduurzaamt, moet je weten wat je wilt houden en loslaten. “Eerst moet je organisatieverhaal goed zitten”, zegt Ingrid. “Waarom doe je wat je doet ? Alles begint bij jezelf.”

“Ik begeleid een directieteam dat anders naar buiten wil komen. Iedereen is met toffe dingen bezig, elk op zijn domein. Ik vroeg hen wie ze zijn en wat ze belangrijk vinden in hun leven. Met welke stem ze willen spreken en wat hun verhaal is? En wat dat dan betekent voor hun rol als leider. Ik vertrek vanuit de mens en breng dan de duurzaamheidsgedachte, de 5P’s in. Welke maatschappelijke impact willen ze en hoeveel belang hechten ze aan duurzaamheid? Trekken ze daarmee de juiste mensen en klanten aan? Ik wil dat ze bij elke beslissing bewust stilstaan bij de impact op hun mensen, de maatschappij en de omgeving. Ik moedig aan om informatie in vraag te stellen ‘is dat wel zo en waarop is dat gebaseerd? Om jezelf daarin te oriënteren zijn de duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN een prima uitgangspunt.”

Ingrid is oprecht geïnteresseerd en aanwezig, stelt goede vragen, waardoor ze hen beter leert kennen. Wat ze inzet is soms intuïtief. Wanneer een aanpak niet werkt, probeert ze iets anders.

“Op een bepaald moment vergaten ze dat ik erbij stond. Voor mij gaat dat om de juiste omstandigheden creëren waarin mensen zichzelf kunnen laten zien. Ik word blij als ik dat kan waarmaken. Ik observeer met al mijn zintuigen. Hun verhaal moet ik voelen. Hun DNA kwam naar boven toen ze helemaal zichzelf waren en niet meer in hun rol zaten. Dan heb je de essentie. Als ik dat voel, check ik dat altijd. Resultaat is vijf organisatiedrivers. Dat is de vertaling van de missie, het kompas van de organisatie waarmee alles moet kloppen: doelstellingen, strategische aanpak en concrete invulling. Want dat is belangrijk: hoe pakken we dat verder aan met de medewerkers?”

Transitieplatform als dragend kruispunt

Het mag geen louter directieverhaal blijven. Ingrid vindt het nodig om intern een transitieplatform te hebben, met een team van interne ‘transitiecoaches’ die het proces van verduurzaming faciliteren en bewaken. Waarbij mensen uitgenodigd worden om mee een rol op te maken waaraan duidelijke verantwoordelijkheden zijn verbonden. Zo bouw je een community die actief mee het heft in handen neemt.

Ingrid: “Spreek altijd eerst je intentie uit. Zeg waarom je iets wil veranderen zodat er een creatief proces op gang kan komen. De dialoog heb je nodig om te kunnen samenwerken. En communiceer er ook extern over. Organisaties zijn conversaties. Het is immers in de interactie en de uitwisseling met alle belanghebbenden dat de verschillende belangen en invalshoeken boven water komen en dat er naar een common ground, een gemeenschappelijke doelstelling kan gewerkt worden. Via consent besluitvorming. Telkens weer.”

Een goede dialoog zorgt voor duurzame relaties

“Het is mijn rol om mensen te helpen hun stem te vinden vanuit hun belangen en invalshoeken, en die op een constructieve manier te uiten. Door in te zetten op de kwaliteit van de interacties en de dialoog, leg je een basis voor de rest. Oplossingen moet je niet altijd buitenshuis zoeken bij experten want goede oplossingen komen ook van mensen in huis,” weet Ingrid.

“Faciliteer de transitie in je organisatie via participatie en co-creatie en neem daar elke keer je verhaal als kompas en kader mee om samen te zoeken naar oplossingen. Eén op één of met grote groepen conversaties voeren en in het bad van niet-weten durven gaan. Faseer de transitie met je mensen en het ecosysteem. Je transitieteam speelt daarin een belangrijke rol. Door de conversaties breed open te trekken, ontdek je andere zienswijzen, behoeften en belangen.”

De grootste shift is dat er een echte dialoog komt. In de echte dialoog komen essentiële kennis, inzichten en oplossingen naar boven vanuit de mensen zelf. Omdat ze zinvol willen bijdragen, beklemtoont Larik. “Daarop kan je verder bouwen door krachten te bundelen, samen te ontwikkelen en te innoveren. Creëer dus intern ruimte voor initiatief en een goed gesprek zodat je kan surfen op elkaars ideeën. Verlang niet dat iedereen op dezelfde manier meedoet maar de uitnodiging moet er wel liggen. Iedereen telt. Creëer vooral geen vals draagvlak want mensen voelen dat. Een voorbeeld daarvan is een brainstorm doen en geen rekening houden met wat er gezegd wordt en er verder niets mee doen.”

En als het even niet (meer) stroomt: durf je tonen

Ingrid benadrukt dat als het niet stroomt, er naar de spanningen moet gekeken worden. Mensen moeten zich kwetsbaar durven opstellen, fouten kunnen maken, experimenteren, dingen uitproberen, samen het bad van niet –weten durven ingaan. Dat is alleen mogelijk als er vertrouwen is, psychologische veiligheid om zich te laten zien. Een open communicatie-en leercultuur is noodzakelijk. Het moet in het DNA zitten om al lerend samen verder te ontwikkelen. De openheid zit enerzijds in de geest en betekent dat je eigen overtuigingen en denkbeelden in vraag moet durven stellen.

Anderzijds vraagt het om je hart open te stellen en mens te durven zijn naar elkaar. “Elkaars essentie kunnen zien, met talenten en gebreken.”

Ingrid eindigt met een brede glimlach. “Er mogen zijn, je verbinden en iets in de wereld zetten op een manier dat je betekenis kunt geven, niet alleen voor jezelf maar voor de wereld. En daarin samen kunnen floreren, dat is toch prachtig! Mijn grote droom in de begeleiding van dat team is dat ze zich over twee jaar als een vis in het water voelen, hun waarden leven, de juiste klanten aantrekken en positieve impact hebben in de maatschappij. ”

In Gesprek met

Ingrid Larik

Ingrid Larik is zaakvoerder van Flexvia |co-founder 2BeFutureFit alliantie. Ze faciliteert samenwerking & partnership en zet in op organisatieontwikkeling , bemiddelt bij conflicten en spanningen en coacht/mentort op FutureFit leiderschap

> Ingrid Larik

> 2befuturefit

Luisterde en schreef het verhaal neer

Lili Matthijs

Lili is deeltijds verbonden aan hogeschool Odisee als docent binnen de richting personeelswerk. Daarnaast is ze facilitator en bemiddelaar en helpt ze mensen, teams en organisaties zicht te krijgen op de wijsheid die er is zodat er betere besluiten genomen worden. Ook verzamelt, vormt en vertelt ze verhalen voor mens en organisatie. Daarom is ze enthousiast om als storyweaver in dit project mee inzichten te verzamelen rond wicked ondernemen.

> Lily Matthijs

> Odissee

Eefje Cottenier

Mon, 01 Mar 2021 11:36:04 GMT

In gesprek met

Eefje Cottenier, De Stuyverij

DE HOKJES VOORBIJ

Door Ilse Van den Berckt

| december 2020 |

M ijn jongste broer woont al lang, sinds kort na zijn afstuderen, aan de andere kant van de wereld. Tijdens een familiebezoek vermeldde hij eens dat Belgen een serieuze crisis niet zouden ‘overleven’. De Afrikanen in het Zuid-Afrika waar hij toen woonde wel, dixit mijn broer. Wat volgens hem het verschil maakte is dat wij Belgen zo verwend werden in onze Westerse verzorgingsstaat, dat we niet meer in staat zouden zijn om voor onszelf te zorgen, en onze eigen uitdagingen aan te pakken. Terwijl vele Zuid-Afrikanen net opgroeiden in een context waar de overheid veel afweziger is en zelfregie bijgevolg een noodzaak. Dit gesprek met mijn broer popt nu terug op in mijn hoofd, na een gesprek met Eefje Cottenier. Founding mother en bezielster van De Stuyverij in Kortrijk, sociaal ondernemer, impactingenieur, architect van ecosystemen… en tegelijk ook denker, innovator, en geboren antropologe. Het was een lang gesprek, net voor Kerstmis. Een fijn gesprek waarin ze inzoomde op dingen die haar bezighouden, en dan voornamelijk waar ze deze dagen mee aan de slag is, namelijk ‘voorbij de hokjes gaan’. Ik begreep haar streven als een mengeling van elke mens de regie over het eigen leven terug geven, en systemen bouwen die dit mogelijk maken.

"Er is geen Utopia.
We kunnen slechts binnen onze huidige context,
met de methodes die we hebben,
verandering laten ontstaan."

- Eefje Cottenier

Regie over het eigen leven

Eefje herinnerde me eraan dat elk mens recht heeft op de regie over zijn/haar leven, om zijn/haar uitdagingen zelf aan te pakken. En dit naar ieders eigen vermogens… dat is het mooie eraan. Er niet vanuit gaan dat iedereen jouw uitdagingen heeft of dat iedereen moet doen wat jij te doen hebt, maar elkeen de eigen uitdagingen gunnen en het proces daar naartoe. Ik vermoed dat het dit is wat de boeddhisten bedoelen met de term mededogen…

Ieder individu eigenaar van onze maatschappij

Mensen moeten ook zelf kunnen bepalen wat hun rol is in hun eigen leven en in de samenleving. En als mensen de regie van hun problemen en uitdagingen terug in handen krijgen, dan groeien daar vanzelf nieuwe structuren uit, nieuwe oplossingen en nieuwe manieren van samenwerken. Doordat

deze nieuwe structuren opgebouwd worden door én voor de betrokken mensen, resulteren deze ook weer als vanzelf in meer resultaten en maatschappelijke impact. The end game is een maatschappij waarvan elke persoon eigenaar is, net omdat iedereen er mee aan gebouwd heeft.

A rchitectuur en proces leiden ‘vanzelf’ tot resultaten

Om dit alles mogelijk te maken heb je nood aan processen en die begeleiden is waar Eefje en De Stuyverij o.a. mee bezig zijn. Je kan het ecosysteemarchitectuur noemen, of stakeholderarchitectuur, of impactarchitectuur. Een architectuur die zo opgezet is dat er voldoende ruimte is om te ontdooien en initiatief te nemen. Zodat stakeholders, mensen en groepen die een inbreng kunnen doen of een belang hebben, niet alleen betrokken worden maar ook samen gaan creëren. En dat volgens een proces dat vanzelf tot resultaten leidt wanneer het doorlopen wordt.

Het proces in 3-2-1

Dit proces dat vanzelf tot resultaten leidt kan samengevat worden in:

Drie basisregels

- De doelgroep(en) en alle stakeholders zijn vanaf de start aanwezig

- Het proces start met het vaststellen van de uitdaging of vraagstelling

- Waarbij men relatief lang in de vraagstelling of ‘probleemzone’ blijft hangen om dieper te graven naar waar het werkelijk om gaat.

Twee gevolgen

- De oplossing wordt zo beleid- en’ hokjes’- overschrijdend

- En zorgt ervoor dat het probleem aangepakt wordt en niet ‘verschoven’

Eén voorwaarde

- Heb vertrouwen in voortschrijdend inzicht en weersta de verleiding om snel naar een mentaal opgebouwde oplossing te springen.

De hokjes voorbij

Eefje gelooft niet in het ontwikkelen van iets nieuws dat het oude wegconcurreert. Vroeg of laat belandt het nieuwe in dezelfde positie en wordt op zijn beurt weggeconcurreerd, waarbij opnieuw veel waardevolle restwaarde bij het vuilnis belandt en niet ‘gerecycleerd’ wordt. Ze noemt het een denkfout, verantwoordelijk voor een grote verspilling van middelen. Het is veel effectiever om te onderzoeken hoe oude en nieuwe structuren kunnen samenwerken, en mekaar positief besmetten. Hoe kan je nieuwe structuren laten verder groeien binnen bestaande structuren, en zo een systeem van permanente innovatie creëren? Waarbij de ‘oude’ structuren kennis en ervaring doorgeven, en zorgen voor de stabiliteit die mensen nodig hebben. Het is een continu proces want er is geen finale formule, het is een permanent samen bouwen. Voorwaarde is wel dat de verschillende hokjes, oud en nieuw, voldoende ‘doorlaatbaar’ zijn en de focus op hun gezamenlijk doel kunnen houden.

Er is geen Utopia

In onze Westerse wereld willen we graag dadelijk een oplossing voor onze uitdagingen. Lukt het niet in de bestaande context dan projecteren we het ideaalbeeld er wel buiten, in Utopia. ‘Maar er is geen Utopia, we moeten in het huidige systeem, in de huidige context, met de nu beschikbare methodes verandering laten ontstaan. Bouwstenen lostrekken en opnieuw gaan leggen, verwonderd zijn over wat al aanwezig is. Want we zijn zo gewend geraakt aan bepaalde kennis, ervaring, middelen,… dat we niet meer beseffen dat we ze hebben. En tegelijk vraagt het een bewustzijn dat alles een proces is, dat kwalitatieve en duurzame systemen geleidelijk en participatief moeten ontwikkeld worden om zowel doeltreffend als gedragen te zijn.’

Addertjes onder het gras

‘Maar gaat het in de praktijk echt allemaal zo vlot als je vertelt?’, vraag ik Eefje. Ze haalt haar schouders op, en verwijst naar het proces. ‘Er is een proces en als je dat volgt dan heb je vanzelf resultaat’. Maar ze voegt eraan toe dat er uiteraard wel addertjes onder het gras zitten, die je moet proberen te vermijden. Belangrijk om op te volgen zijn de vastgeroeste denkkaders, wanneer die naar boven komen moet je als begeleider oppassen dat je daar niet in mee stapt. Daarnaast kunnen er in bestaande systemen ook blinde vlekken zitten, die ervoor zorgen dat men steeds hetzelfde gaat heruitvinden en er niet in slaagt zich af te stemmen op de (gewijzigde) context en doelpubliek. En tenslotte, als je voorbij de hokjes wil denken en doen, moeten de hokjes wel bereid zijn om zich af en toe te herschikken, en vooral doorlaatbaar zijn.

De maatschappij… dat zijn wij

Op de vraag wie of wat haar inspireerde impactingenieur en sociaal architect te worden verwijst Eefje naar het boek ‘De wereld dat ben jij’ van Krishnamurti. Gezien mijn liefde voor boeken, is een exemplaar nog net op tijd onder de kerstboom gearriveerd. Op de achterflap lees ik: ‘Onze kritische, afwijzende en wantrouwende houding tegenover wat wij de wereld noemen dient plaats te maken voor de realiteit van het deelhebben aan die wereld, van het beseffen dat wij het zelf zijn die de wereld vertegenwoordigen en vormgeven’. Ik denk terug aan de uitspraak van mijn jongste broer over het vermeende gebrek aan veerkracht bij de verwende Westerse burger. Misschien is het tijd om volwassen te worden, en de regie te nemen, over ons eigen leven en over de maatschappij waarin we leven. Want de maatschappij, dat zijn wij.

In Gesprek met

Eefje Cottenier

Eefje studeerde aan de ‘University of Life’ en ervaarde al snel dat onze maatschappij met een aantal systemische uitdagingen kampt. Na enkele jaren van zelfstandige activiteit als consultant in innovatie en marktpositionering kwam de drang om zelf een sociale onderneming op te zetten. De van haar vader overgeërfde drive om de wereld een betere plaats te maken zette haar aan tot actie. Vanuit de coöperatieve Together we Coop ontstaan bottom-up nieuwe samenwerkingsvormen die gemeenschappelijke uitdagingen aanpakken. Zo zijn er de Stuyfplekken, het platform voor DIY kinderopvang Cokido en de Methodiekenfabriek. Eefje is een serieel onderneemster die nauw samenwerkt met doelgroepen en stakeholders, en business modellen inbouwt in een ecosysteem.

> Voor en door jong en oud, vol-doening! | De Stuyverij

Luisterde en schreef het verhaal neer

Ilse Van den Berckt

Ilse is onderzoeker complexe business- en economische modellen aan de hogeschool UCLL. Momenteel interviewt zij, aan de hand van de storyweaving methodiek, een aantal ‘wicked ondernemers’ om meer inzicht te verkrijgen in complex ondernemen. De data worden verwerkt in praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek, de verhalen deelt ze op sociaal media.

Veranderaars vertellen

Sabrine Vanslembrouck

Een woongemeenschap als sociale uitdaging

Veerkracht

“We zijn opgegroeid om voor onszelf te zorgen in een geïndividualiseerde maatschappij. Wij proberen de omgekeerde beweging te maken: wat betekent het als je collectief iets doet?”

- Sabrine Vanslembrouck

Versterking van de dorpsgemeenschap

Visie als ankerpunt

Durf te vragen

Nieuwe bewoners

In Gesprek met

Sabrine Vanslembrouck

Luisterde en schreef het verhaal neer

Frouwke Bormans

Erwin De bruyn

Niets is voor eeuwig

- Erwin De bruyn

Citroenmodel

In bloed geschreven

Een nieuwe narrative

- Erwin De bruyn

Kom zelf uit je loopgracht

Met hart en ziel

In Gesprek met

Erwin De bruyn

Luisterde en schreef het verhaal neer

Nicole Meeusen

Jeroen Meermans

In Gesprek met

Jeroen Meermans

Luisterde en maakte er een podcast van

Lili Matthijs

Griet Bouwen

﻿

Het werk neemt immers veel breinkracht in. "

- Griet Bouwen

De zoektocht

Pak je tijd

Beest in de kop

Loskomen

Achteruitkijkspiegel

Dat goed vatten, het effect dat ik heb op het geheel, is voor mij essentieel."

- Griet Bouwen

Een nieuwe lijn

Ken je plaats

Als zelfstandige deel uitmaken van een ecosysteem

Verbinden

In Gesprek met

Griet Bouwen

Luisterde en schreef het verhaal neer

Nicole Meeusen

Annemie Loos

- Annemie Loos

Diversiteit op de agenda krijgen

Moed

Geen mens is een ‘case’ of een ‘geval’

- Annemie Loos

﻿

Mogelijkheden scheppen

In Gesprek met

Annemie Loos

Luisterde en schreef het verhaal neer

Veronique Debeys

Peter Depauw

In Gesprek met

Peter Depauw

Luisterde en maakte er een podcast van

Lili Matthijs

Habiba Boumaâza

"In deze blauwe zee sterven mensen. Mensen die op de vlucht zijn. Kinderen die op de vlucht zijn.

Hun mensenrechten worden geschonden. Hun bestaan verdampt. Elke dag opnieuw."

- Habiba Boumaâza

Vraag je niet af wat de zee zou moeten doen, maar wat jij als druppel kan doen.”

In Gesprek met

Habiba Boumaâza

Luisterde en schreef het verhaal neer

Eva Wuyts

Jos Vandikkelen

"Op het juiste moment kom je met innovatieve ideeën die een meerwaarde kunnen betekenen voor de andere partij. Traagheid zorgt voor draagvlak."

- Jos Vandikkelen

Vraag je niet af wat de zee zou moeten doen,
maar wat jij als druppel kan doen.”